← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

เร่ว

📖 Knowledge Article

🌿 เร่ว

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

เร่ว เป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ใบเรียวยาวปลายแหลม ดอกออกเป็นช่อสีชมพูอ่อน และมีผลเป็นฝัก ภายในมีเมล็ดจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ เมล็ดใน โดยเก็บในช่วงผลแก่ มี รสเผ็ดปร่า มีกลิ่นหอม ใช้สำหรับ แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด ขับลม และแก้อาเจียน


🌿 ชื่อท้องถิ่น

  • มะอี้

  • หมากอี้ — เชียงใหม่

  • หมากเนิ้ง — อีสาน

  • มะหมากอี้

  • หมากเนิ้ง — สุราษฎร์ธานี


🔎 ลักษณะของพืช

เร่วเป็น ไม้ล้มลุกที่มีเหง้าอยู่ใต้ดิน มีลักษณะตามต้นฉบับดังนี้

  • ใบเรียว

  • ปลายใบแหลม

  • ดอกออกเป็น ช่อ

  • ดอกมี สีชมพูอ่อน

  • ผลเป็น ฝัก

  • ภายในฝักมีเมล็ดจำนวนมาก


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เมล็ดใน


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บช่วงผลแก่


👅 รสและสรรพคุณยาไทย

รสยา

รสเผ็ดปร่า

และมี กลิ่นหอม

สรรพคุณ

  • แก้ ท้องอืด

  • แก้ ท้องเฟ้อ

  • แก้ แน่นจุกเสียด

  • ขับลม

  • แก้ อาเจียน


💚 วิธีใช้เร่ว

🫃 ท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

🌱 ส่วนที่ใช้

เมล็ดในของผลแก่

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ครั้งละ 3–5 ผล

คิดเป็นน้ำหนักประมาณ

1–2 กรัม

🥣 วิธีเตรียม

  1. นำผลเร่วแก่ตามปริมาณที่กำหนด

  2. ใช้ เมล็ดใน

  3. บดให้เป็น ผง

🥤 วิธีรับประทาน

รับประทานผงเมล็ดเร่ว

🔄 ความถี่

วันละ 3 ครั้ง

⏰ ช่วงเวลารับประทาน

ต้นฉบับไม่ได้ระบุว่าต้องรับประทานก่อนหรือหลังอาหาร


🤢 อาเจียน

ต้นฉบับระบุในส่วนสรรพคุณว่าเร่วใช้ แก้อาเจียน

อย่างไรก็ตาม ในหัวข้อวิธีใช้ที่ปรากฏในต้นฉบับ ระบุรายละเอียดปริมาณและวิธีเตรียมสำหรับอาการ ท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด เป็นหลัก

ต้นฉบับไม่ได้แยกปริมาณหรือวิธีใช้เฉพาะสำหรับอาการอาเจียนไว้ต่างหาก


⚠️ ข้อควรระวัง

ต้นฉบับไม่ได้ระบุข้อควรระวังเฉพาะของเร่วไว้ในหัวข้อนี้


📌 สรุปการใช้เร่ว

🫃 ท้องอืด–ท้องเฟ้อ–แน่นจุกเสียด

🌿 ใช้เมล็ดในของผลแก่

⚖️ ครั้งละ 3–5 ผล หรือประมาณ 1–2 กรัม

🔨 บดเป็นผง

🥤 รับประทาน

🔄 วันละ 3 ครั้ง


🧠 PikadThai Tip

🌿 ใช้เมล็ดใน
🧺 เก็บช่วงผลแก่
👅 รสเผ็ดปร่า มีกลิ่นหอม
💨 ขับลม
🫃 แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด
🤢 แก้อาเจียน

สูตรจำสั้น ๆ

“เร่วเมล็ดใน รสเผ็ดปร่า — ขับลม แก้ท้องอืดเฟ้อ แน่นจุกเสียด และอาเจียน”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ รสและสรรพคุณ ตลอดจนปริมาณ วิธีเตรียม และจำนวนครั้งที่ใช้ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ข้อมูลที่ต้นฉบับไม่ได้ระบุ เช่น ช่วงเวลาก่อนหรือหลังอาหาร ข้อควรระวัง และวิธีใช้เฉพาะสำหรับอาการอาเจียน จะไม่นำข้อมูลจากแหล่งอื่นมาเติมแทน