🌺 เทียนบ้าน

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

เทียนบ้าน เป็นพืชล้มลุกที่นิยมปลูกเป็นไม้ดอก และเป็นสมุนไพรที่ใช้ ใบสดและดอกสด เป็นยา ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน มีการใช้ภายนอกสำหรับ เล็บขบ อาการปวดตามนิ้วมือหรือนิ้วเท้า ฝี และแผลพุพอง โดยมีคุณสมบัติช่วยถอนพิษและบรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อน

🌿 ชื่อท้องถิ่น

เทียนบ้านมีชื่อเรียก ได้แก่

• เทียนดอก

• เทียนไทย

• เทียนสวน — ภาคกลาง

🔎 ลักษณะของพืช

เทียนบ้านเป็น พืชล้มลุก

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

• ลำต้นอวบน้ำ

• ลำต้นมีขนเล็กน้อย

• ใบมีลักษณะเรียวแหลม

• ขอบใบเป็นหยักละเอียด

• ดอกมีทั้งแบบดอกเดี่ยว และออกเป็นกลุ่มประมาณ 2–3 ดอก

• ดอกมีหลายสี

• ผลมีลักษณะรูปรี

• ภายในผลมีเมล็ดกลม

• เมื่อผลแก่จะแตกออกได้เอง

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ใช้

ใบสด และดอกสด

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เลือกเก็บ

ใบขนาดกลางที่สมบูรณ์

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

ตามข้อมูลในตำรา ระบุว่า หมอจีนส่วนใหญ่นิยมใช้ใบของเทียนดอกขาว ตำพอกบริเวณที่มีอาการ

สรรพคุณ ได้แก่

• ใช้พอก เล็บขบ

• แก้อาการปวดตามนิ้วมือ

• แก้อาการปวดตามนิ้วเท้า

• ถอนพิษ

• บรรเทาอาการปวดแสบ

• บรรเทาอาการปวดร้อน

💚 วิธีใช้เทียนบ้าน

1. 🩹 ฝีและแผลพุพอง

ส่วนที่ใช้

ใบสดและดอกสด

ปริมาณที่ใช้

ใช้ประมาณ

1 กำมือ

วิธีเตรียม

1. นำใบสดและดอกสดประมาณ 1 กำมือมาทำความสะอาด

2. นำมาตำให้ละเอียด

วิธีใช้

นำสมุนไพรที่ตำละเอียดแล้วพอกหรือทาบริเวณที่เป็นฝีหรือแผลพุพอง

ใช้

วันละ 3 ครั้ง

2. 🦶 เล็บขบ และอาการปวดตามนิ้วมือหรือนิ้วเท้า

ส่วนที่ใช้

ตามตำราระบุว่า นิยมใช้

ใบของเทียนดอกขาว

วิธีเตรียมและใช้

1. นำใบสดมาตำให้ละเอียด

2. นำไปพอกบริเวณที่มีอาการ

ใช้สำหรับ

• เล็บขบ

• ปวดบริเวณนิ้วมือ

• ปวดบริเวณนิ้วเท้า

• อาการปวดแสบ

• อาการปวดร้อน

โดยตำราระบุในเชิงสรรพคุณว่าใช้เพื่อ ถอนพิษและบรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อน

⚠️ ข้อควรระวังในการใช้

น้ำคั้นจากใบและดอกเทียนบ้านมีสีที่

ติดอยู่ได้นาน

จึงควรระมัดระวังไม่ให้เปรอะเปื้อน

• เสื้อผ้า

• ผิวหนังบริเวณอื่น

• สิ่งของรอบตัว

📌 สรุปการใช้เทียนบ้าน

🩹 ฝี–แผลพุพอง

ใช้

🌿 ใบสด + ดอกสด ประมาณ 1 กำมือ

จากนั้น

🥣 ตำให้ละเอียด
↓
🧴 พอกหรือทาบริเวณที่เป็น
↓
⏰ วันละ 3 ครั้ง

🦶 เล็บขบ–ปวดนิ้วมือ–ปวดนิ้วเท้า

นิยมใช้

🌿 ใบสดของเทียนดอกขาว

จากนั้น

🥣 ตำให้ละเอียด
↓
🩹 พอกบริเวณที่มีอาการ

เพื่อช่วยถอนพิษและบรรเทาอาการ ปวดแสบ ปวดร้อน

🧠 PikadThai Tip

จำเทียนบ้านเป็นชุด

🌺 ใช้ใบสด + ดอกสด
🦶 ใบพอกเล็บขบ
🔥 ถอนพิษ ปวดแสบ ปวดร้อน
🩹 ฝี–แผลพุพอง ใช้ตำพอก
⏰ วันละ 3 ครั้ง

สูตรจำสั้น ๆ

“เทียนบ้าน ใบ–ดอกสด ตำพอก ถอนพิษ แก้ฝี–เล็บขบ”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงตามข้อมูลในหมวด สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ซึ่งระบุเทียนบ้านไว้ว่าใช้ ใบสดและดอกสด โดยมีวิธีใช้หลักเป็นการตำพอกภายนอก ส่วนข้อมูลเภสัชกรรมไทยอีกชุดที่ผู้ใช้มีอยู่ก็ระบุสอดคล้องกันว่า ใบสดใช้ตำพอกแก้เล็บขบและฝีพุพอง