← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

สีเสียดเหนือ

📖 Knowledge Article

🌿 สีเสียดเหนือ

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

สีเสียดเหนือ เป็นไม้ยืนต้น ใบเป็นใบประกอบ มีใบย่อยจำนวนมาก ดอกออกเป็นช่อขนาดเล็กสีขาวอมเหลือง และมีกลิ่นเฉพาะตัว

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ ก้อนสีเสียด ซึ่งได้จากการนำเนื้อไม้มาต้ม เคี่ยว กรอง และทำให้แห้งจนเป็นก้อนสีดำ มี รสฝาด ใช้สำหรับบรรเทา อาการท้องเดิน


🌿 ชื่อท้องถิ่น

  • สีเสียดเหนือ — ภาคเหนือ

  • สีเสียดแก่น — ราชบุรี


🔎 ลักษณะของพืช

สีเสียดเหนือเป็น ไม้ยืนต้น มีลักษณะตามต้นฉบับดังนี้

  • ใบเป็น ใบประกอบ

  • มีใบย่อยจำนวนมาก

  • ดอกออกเป็น ช่อขนาดเล็ก

  • ดอกมี สีขาวอมเหลือง

  • มีกลิ่นเฉพาะตัว


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ก้อนสีเสียด

ต้นฉบับอธิบายว่า ก้อนสีเสียดเป็นสิ่งสกัดที่ได้จากการ

  1. นำเนื้อไม้มาตัดให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ

  2. ต้มกับน้ำ

  3. กรอง

  4. เคี่ยวต่อจนงวด

  5. ทำให้แห้งจนได้ ก้อนแข็งสีดำ


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

ต้นฉบับไม่ได้ระบุช่วงเวลาที่เก็บเป็นยาไว้โดยเฉพาะ


👅 รสและสรรพคุณยาไทย

รสยา

รสฝาด

สรรพคุณ

  • ใช้แก้ อาการท้องเดิน

  • มีฤทธิ์ ฝาดสมาน


💚 วิธีใช้สีเสียดเหนือ

🚽 อาการท้องเดิน

🌱 ส่วนที่ใช้

ก้อนสีเสียด

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ประมาณ 1/3–1/2 ช้อนชา

คิดเป็นน้ำหนักประมาณ

0.3–1 กรัม

🥣 วิธีเตรียม

  1. นำก้อนสีเสียดตามปริมาณที่กำหนด

  2. บดให้ละเอียด

  3. ละลายหรือต้มกับน้ำดื่ม

🥤 วิธีรับประทาน

ดื่มน้ำยา

🔄 ความถี่

ต้นฉบับไม่ได้ระบุจำนวนครั้งต่อวันไว้โดยเฉพาะ

⏰ ช่วงเวลารับประทาน

ต้นฉบับไม่ได้ระบุว่าต้องรับประทานก่อนหรือหลังอาหาร


⚠️ ข้อควรระวัง

ต้นฉบับไม่ได้ระบุข้อควรระวังเฉพาะของสีเสียดเหนือไว้ในหัวข้อนี้

อย่างไรก็ตาม ควรใช้ตามปริมาณที่ต้นฉบับกำหนด และไม่เพิ่มขนาดยาเอง


📌 สรุปการใช้สีเสียดเหนือ

🚽 ท้องเดิน

ก้อนสีเสียด

🥄 ประมาณ 1/3–1/2 ช้อนชา
⚖️ ประมาณ 0.3–1 กรัม

🔨 บดให้ละเอียด

💧 ละลายหรือต้มกับน้ำ

🥤 ดื่ม


🧠 PikadThai Tip

ใช้ก้อนสีเสียด
👅 รสฝาด
🚽 ใช้แก้ท้องเดิน
🩹 มีฤทธิ์ฝาดสมาน

สูตรจำสั้น ๆ

“สีเสียดเหนือ ก้อนดำรสฝาด — ใช้แก้ท้องเดิน”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ รสและสรรพคุณ ตลอดจนปริมาณและวิธีใช้ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ข้อมูลที่ต้นฉบับไม่ได้ระบุ เช่น ช่วงเวลาที่เก็บ จำนวนครั้งต่อวัน ช่วงเวลาก่อน–หลังอาหาร และข้อควรระวังเฉพาะ จะไม่นำข้อมูลจากแหล่งอื่นมาเติมแทน