🍍 สับปะรด

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

สับปะรด เป็นพืชล้มลุกหลายปี ลำต้นสั้นและแข็ง ใบเรียวยาวแหลมออกสลับโดยรอบต้น ดอกออกเป็นช่อ และผลมีลักษณะเป็นรูปไข่กลมหรือทรงกระบอก

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ เหง้าทั้งสดและแห้ง มี รสหวานเย็น ช่วยขับปัสสาวะ และในงานสาธารณสุขมูลฐานใช้สำหรับ แก้อาการขัดเบาและช่วยขับปัสสาวะ

🌿 ชื่อท้องถิ่น

มะขะนัด
มะนัด — ภาคเหนือ
บ่อนัด — เชียงใหม่
ขนุนทอง
ย่านัด
ยานัด — ภาคใต้
หมากนัด — ภาคอีสาน

🔎 ลักษณะของพืช

สับปะรดเป็น พืชล้มลุกหลายปี มีลักษณะตามต้นฉบับดังนี้

ลำต้น สั้นและแข็ง
ใบออกสลับโดยรอบต้น
ใบมีลักษณะ เรียวยาวแหลม
ดอกออกเป็น ช่อ
ช่อดอกมีก้านยาว
ผลมีลักษณะเป็น รูปไข่กลมหรือทรงกระบอก

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เหง้าทั้งสดและแห้ง

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

ต้นฉบับไม่ได้ระบุช่วงเวลาที่เก็บเป็นยาไว้โดยเฉพาะ

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

รสยา

รสหวานเย็น

สรรพคุณ

ช่วยขับปัสสาวะ

💚 วิธีใช้สับปะรด

🚻 อาการขัดเบาและช่วยขับปัสสาวะ

🌱 ส่วนที่ใช้

เหง้าสับปะรดสดหรือแห้ง

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ใช้เหง้า

วันละ 1 กอบมือ

โดยต้นฉบับระบุน้ำหนักไว้ดังนี้

เหง้าสด 200–250 กรัม
เหง้าแห้ง 90–100 กรัม

🥣 วิธีเตรียม

ใช้เหง้าสับปะรดสดหรือแห้งตามปริมาณที่กำหนด
นำไป ต้มกับน้ำ
ใช้น้ำต้มสำหรับรับประทาน

🥤 วิธีรับประทาน

ดื่มครั้งละ 1 ถ้วย

ประมาณ

75 มิลลิลิตร

🔄 ความถี่

วันละ 3 ครั้ง

⏰ ช่วงเวลารับประทาน

ก่อนอาหาร

⚠️ ข้อควรระวัง

ต้นฉบับไม่ได้ระบุข้อควรระวังเฉพาะของสับปะรดไว้ในหัวข้อนี้

จึงควรยึด ส่วนที่ใช้ ปริมาณ และวิธีรับประทาน ตามที่ต้นฉบับกำหนด และไม่เพิ่มขนาดยาเอง

📌 สรุปการใช้สับปะรด

🚻 ขัดเบา–ช่วยขับปัสสาวะ

🌱 เหง้าสดหรือแห้ง
↓
✋ วันละ 1 กอบมือ
↓
⚖️ สด 200–250 กรัม / แห้ง 90–100 กรัม
↓
🫖 ต้มกับน้ำ
↓
🥤 ดื่มครั้งละ 1 ถ้วย ประมาณ 75 มิลลิลิตร
↓
🔄 วันละ 3 ครั้ง
↓
🍽️ ก่อนอาหาร

🧠 PikadThai Tip

🌱 ใช้เหง้าสดหรือแห้ง
👅 รสหวานเย็น
🚻 ช่วยขับปัสสาวะ
💧 ใช้แก้อาการขัดเบา
🥤 ต้มดื่มวันละ 3 ครั้งก่อนอาหาร

สูตรจำสั้น ๆ

“สับปะรดใช้เหง้า รสหวานเย็น — ขัดเบา ขับปัสสาวะ ต้มดื่มก่อนอาหาร”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ รสและสรรพคุณ ตลอดจนปริมาณ วิธีเตรียม จำนวนครั้ง และช่วงเวลารับประทานตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ข้อมูลที่ต้นฉบับไม่ได้ระบุ เช่น ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยาและข้อควรระวังเฉพาะ จะไม่นำข้อมูลจากแหล่งอื่นมาเติมแทน