← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ย่านาง

📖 Knowledge Article

🌿 ย่านาง

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ย่านาง เป็นไม้เลื้อย ใบมีลักษณะคล้ายรูปไข่หรือรูปไข่ขอบขนาน ปลายใบเรียวแหลม ดอกออกเป็นช่อขนาดเล็ก และมีผลสีเหลืองแดง

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ รากแห้ง โดยตำรายาไทยระบุว่า รากย่านางแก้ไข้ทุกชนิด และวิธีใช้ในงานสาธารณสุขมูลฐานให้ใช้รากแห้งต้มดื่มก่อนอาหาร


🌿 ชื่อท้องถิ่น

  • จ้อยนาง — เชียงใหม่

  • เถาวัลย์เขียว — ภาคกลาง

  • เถาหญ้านาง

  • หญ้าภคินี — ภาคกลาง

  • จ้อยนาง — เชียงใหม่

  • วันยอ — สุราษฎร์ธานี


🔎 ลักษณะของพืช

ย่านางเป็น ไม้เลื้อย มีลักษณะตามต้นฉบับดังนี้

  • ใบมีลักษณะคล้าย รูปไข่ หรือรูปไข่ขอบขนาน

  • ปลายใบ เรียวแหลม

  • โคนใบ มน

  • ดอกออกเป็น ช่อขนาดเล็ก

  • ผลมีสี เหลืองแดง


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

รากแห้ง


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

ต้นฉบับไม่ได้ระบุช่วงเวลาที่เก็บเป็นยาไว้โดยเฉพาะ

โดยระบุเฉพาะว่าส่วนที่ใช้เป็นยาคือ รากแห้ง


👅 รสและสรรพคุณยาไทย

รสยา

ต้นฉบับไม่ได้ระบุรสยาไว้โดยเฉพาะ

สรรพคุณ

รากย่านางแก้ไข้ทุกชนิด


💚 วิธีใช้ย่านาง

🌡️ แก้ไข้

🌱 ส่วนที่ใช้

รากแห้ง

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ครั้งละ 1 กำมือ

คิดเป็นน้ำหนักประมาณ

15 กรัม

🥣 วิธีเตรียม

  1. ใช้รากย่านางแห้ง ครั้งละ 1 กำมือ

  2. น้ำหนักประมาณ 15 กรัม

  3. นำไป ต้มกับน้ำ

🥤 วิธีรับประทาน

ดื่มน้ำต้ม

🔄 ความถี่

วันละ 3 ครั้ง

⏰ ช่วงเวลารับประทาน

ก่อนอาหาร


⚠️ ข้อควรระวัง

ต้นฉบับไม่ได้ระบุข้อควรระวังเฉพาะของย่านางไว้ในหัวข้อนี้


📌 สรุปการใช้ย่านาง

🌡️ แก้ไข้

🌿 รากย่านางแห้ง

ครั้งละ 1 กำมือ
⚖️ ประมาณ 15 กรัม

🫖 ต้มกับน้ำ

🥤 ดื่มวันละ 3 ครั้ง

🍽️ ก่อนอาหาร


🧠 PikadThai Tip

🌿 ใช้รากแห้ง
🌡️ แก้ไข้ทุกชนิด
ครั้งละ 1 กำมือ
⚖️ ประมาณ 15 กรัม
🥤 ต้มดื่มวันละ 3 ครั้งก่อนอาหาร

สูตรจำสั้น ๆ

“ย่านางใช้รากแห้ง — แก้ไข้ ต้มหนึ่งกำมือ ดื่มสามครั้งก่อนอาหาร”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ สรรพคุณ ตลอดจนปริมาณ วิธีเตรียม จำนวนครั้ง และช่วงเวลารับประทานตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ข้อมูลที่ต้นฉบับไม่ได้ระบุ เช่น ช่วงเวลาที่เก็บ รสยา และข้อควรระวัง จะไม่นำข้อมูลจากแหล่งอื่นมาเติมแทน