🌿 มังคุด

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

มังคุด เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ ใบหนาและแข็ง ดอกออกเป็นช่อ และมีผลกลม เปลือกผลหนา เมื่อติดผลใหม่มีสีเขียวและจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงเมื่อสุก

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ เปลือกผลแห้ง โดยมี รสฝาด ใช้แก้อาการ ท้องเสีย บิด และมูกเลือด และในชนบทมีการใช้น้ำต้มเปลือกมังคุดสำหรับ ล้างแผล ช่วยให้แผลหายและสมานแผล

🌿 ชื่อท้องถิ่น

• แมงคุด — ไทย

🔎 ลักษณะของพืช

มังคุดเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ มีลักษณะตามต้นฉบับดังนี้

• ใบใหญ่

• ใบหนาและแข็ง

• ดอกออกเป็น ช่อ

• แบ่งได้เป็นดอกตัวผู้และดอกตัวเมีย

• ดอกตัวผู้มี สีเหลืองอมแดงหรือสีม่วง

• ดอกตัวเมียมี สีชมพูเข้ม

• ผลมีลักษณะ กลม

• ผลอ่อนมีสีเขียว

• เมื่อสุกเปลี่ยนเป็น สีม่วง

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เปลือกผลแห้ง

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

ต้นฉบับไม่ได้ระบุช่วงเวลาที่เก็บเป็นยาไว้โดยเฉพาะ

โดยระบุเฉพาะว่าส่วนที่ใช้เป็นยาคือ เปลือกผลแห้ง

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

รสยา

รสฝาด

สรรพคุณ

• แก้ ท้องเสีย

• แก้ บิด

• แก้ มูกเลือด

• ในชนบทใช้น้ำต้มเปลือกมังคุด ล้างแผล

• ช่วยให้ แผลหาย

• ช่วย สมานแผล

💚 วิธีใช้มังคุด

1. 🚽 อาการท้องเสีย

🌱 ส่วนที่ใช้

เปลือกผลมังคุดแห้ง

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ต้นฉบับไม่ได้ระบุปริมาณเปลือกมังคุดสำหรับอาการท้องเสียไว้อย่างชัดเจนในข้อความส่วนนี้

🥣 วิธีเตรียม

ต้นฉบับไม่ได้ระบุวิธีเตรียมสำหรับอาการท้องเสียแยกไว้โดยเฉพาะ

2. 🩸 บิด ปวดเบ่ง มีมูก และอาจมีเลือดออก

🌱 ส่วนที่ใช้

เปลือกผลมังคุดแห้ง

⚖️ ปริมาณที่ใช้

ประมาณ 1 ผล หรือประมาณ 5 กรัม

🥣 วิธีเตรียม

1. นำเปลือกผลแห้งประมาณ 1 ผล

2. ต้มกับน้ำประมาณ ครึ่งแก้ว

3. หรือบดเป็นผง

4. ละลายกับ น้ำข้าว

🥤 วิธีใช้ / วิธีรับประทาน

ใช้รับประทานสำหรับอาการ บิด ปวดเบ่ง มีมูก และอาจมีเลือดออก

🔄 ความถี่

ต้นฉบับไม่ได้ระบุจำนวนครั้งต่อวันไว้โดยเฉพาะ

3. 🩹 ใช้ล้างแผลและช่วยสมานแผล

🌱 ส่วนที่ใช้

เปลือกมังคุด

🥣 วิธีเตรียม

นำเปลือกมังคุด ต้มกับน้ำ

🧴 วิธีใช้

ใช้น้ำต้ม ล้างแผล

ต้นฉบับระบุว่าช่วยให้

• แผลหาย

• สมานแผล

🔄 ความถี่

ต้นฉบับไม่ได้ระบุจำนวนครั้งที่ใช้ไว้โดยเฉพาะ

⚠️ ข้อควรระวัง

ต้นฉบับไม่ได้ระบุข้อควรระวังเฉพาะของมังคุดไว้ในหัวข้อนี้

📌 สรุปการใช้มังคุด

🩸 บิด–ปวดเบ่ง–มีมูกหรือเลือด

🌿 เปลือกผลมังคุดแห้งประมาณ 1 ผล
⚖️ ประมาณ 5 กรัม
↓
🫖 ต้มกับน้ำประมาณครึ่งแก้ว
↓
🥤 รับประทาน

หรือ

🌿 เปลือกผลแห้ง
↓
🔨 บดเป็นผง
↓
🍚 ละลายกับน้ำข้าว
↓
🥤 รับประทาน

🩹 ล้างแผล–สมานแผล

🌿 เปลือกมังคุด
↓
🫖 ต้มกับน้ำ
↓
🧴 ใช้น้ำต้มล้างแผล

🧠 PikadThai Tip

🌿 ใช้เปลือกผลแห้ง
👅 รสฝาด
🚽 แก้ท้องเสีย
🩸 แก้บิดและมูกเลือด
🩹 น้ำต้มใช้ล้างแผลและช่วยสมานแผล

สูตรจำสั้น ๆ

“มังคุดเปลือกฝาด — แก้ท้องเสีย บิด มูกเลือด และใช้ล้างแผล”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ รสและสรรพคุณ ตลอดจนปริมาณ วิธีเตรียม และวิธีใช้ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ในส่วนที่ต้นฉบับไม่ได้ระบุ เช่น ช่วงเวลาที่เก็บ จำนวนครั้งที่ใช้ หรือปริมาณสำหรับบางอาการ จะไม่นำข้อมูลจากแหล่งอื่นมาเติมแทน