← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ผักบุ้งทะเล

📖 Knowledge Article

🌿 ผักบุ้งทะเล

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ผักบุ้งทะเล เป็นสมุนไพรประเภทไม้เลื้อยที่ทอดลำต้นไปตามพื้นดิน ส่วนที่นำมาใช้เป็นยาคือ ใบและเถาสด ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ใช้ภายนอกสำหรับบรรเทา อาการแพ้ อักเสบ และพิษจากแมลงสัตว์กัดต่อย โดยเฉพาะพิษของแมงกะพรุน


🌿 ชื่อท้องถิ่น

ผักบุ้งทะเลมีชื่อท้องถิ่นว่า

  • ละบูเลาห์ — มลายู–นราธิวาส


🔎 ลักษณะของพืช

ผักบุ้งทะเลเป็น ไม้เลื้อย

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

  • ลำต้นทอดไปตามพื้นดินได้ยาวมาก

  • ใบมีลักษณะเป็น รูปหัวใจ

  • ปลายใบเว้าเข้าหากัน

  • เนื้อใบหนาและกรอบน้ำ

  • ใบหักง่าย

  • ดอกมีลักษณะคล้าย ดอกผักบุ้ง

  • ผลมีขนาดเล็กและมีลักษณะกลม


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ใบและเถาสด


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เลือกเก็บ

ใบขนาดกลางที่สมบูรณ์เต็มที่


🌿 รสและสรรพคุณยาไทย

ตามข้อมูลในตำรา ผักบุ้งทะเลมีสรรพคุณ ได้แก่

  • ถอนพิษลมเพลมพัด

  • ใช้ทำเป็นยาต้มอาบแก้อาการคันตามผิวหนัง

คำว่า ลมเพลมพัด ในต้นฉบับอธิบายไว้ว่า

อาการบวมเปลี่ยนที่เป็นตามอวัยวะทั่วไป


⚠️ ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับยางของผักบุ้งทะเล

ต้นฉบับมีการบันทึกไว้ว่า

ยางของผักบุ้งทะเลมีพิษ

หากรับประทานเข้าไป อาจทำให้เกิดอาการ

  • เมา

  • คลื่นไส้

  • วิงเวียน

ดังนั้น การใช้ผักบุ้งทะเลตามวิธีที่ระบุในหัวข้อนี้ เป็น การใช้ภายนอก


💚 วิธีใช้ผักบุ้งทะเล

1. 🪼 อาการแพ้ อักเสบ และแมลงสัตว์กัดต่อย

โดยเฉพาะ

พิษของแมงกะพรุน

ส่วนที่ใช้

ใบและเถาสด

ปริมาณที่ใช้

ใช้ประมาณ

1 กำมือ


วิธีเตรียม

  1. นำใบและเถาผักบุ้งทะเลสดประมาณ 1 กำมือ

  2. ล้างให้สะอาด

  3. ตำให้ละเอียด

  4. คั้นเอาน้ำ


วิธีใช้

นำน้ำที่คั้นได้ทาบริเวณที่มีอาการบวมแดง

ให้

ทาบ่อย ๆ

ใช้สำหรับบรรเทาอาการจาก

  • การแพ้

  • การอักเสบ

  • แมลงสัตว์กัดต่อย

  • โดยเฉพาะพิษจากแมงกะพรุน


📌 สรุปการใช้ผักบุ้งทะเล

🪼 แพ้–อักเสบ–แมลงสัตว์กัดต่อย–พิษแมงกะพรุน

ใช้

🌿 ใบและเถาสด 1 กำมือ

จากนั้น

🚿 ล้างให้สะอาด

🥣 ตำให้ละเอียด

💧 คั้นเอาน้ำ

🧴 ทาบริเวณที่บวมแดงบ่อย ๆ


🧠 PikadThai Tip

จำผักบุ้งทะเลเป็นชุด

🌿 ใช้ใบและเถาสด
🪼 เด่นเรื่องพิษแมงกะพรุน
🩹 แก้แพ้–อักเสบ–บวมแดง
🥣 ตำ–คั้น–ทา
⚠️ ยางมีพิษ ไม่ใช้รับประทานตามวิธีนี้

สูตรจำสั้น ๆ

“ผักบุ้งทะเล ใบ–เถาสด ตำคั้นทา แก้แพ้พิษแมงกะพรุน”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะของพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ สรรพคุณ ตลอดจน ปริมาณ วิธีเตรียม และวิธีใช้ ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ต้นฉบับระบุอย่างชัดเจนว่า ยางของผักบุ้งทะเลมีพิษ และเมื่อรับประทานอาจทำให้เมา คลื่นไส้ และวิงเวียน จึงควรแยกออกจากวิธีใช้ภายนอกที่ระบุไว้สำหรับอาการแพ้และพิษจากสัตว์กัดต่อย