← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

บัวบก

📖 Knowledge Article

🌿 บัวบก

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

บัวบก เป็นพืชสมุนไพรลักษณะเลื้อย สามารถแตกรากตามข้อของลำต้นได้ ตามข้อมูล สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ใช้ ต้นสดและใบสด เป็นยา มีกลิ่นหอมและ รสขมเล็กน้อย มีสรรพคุณแก้อ่อนเพลีย เมื่อยล้า และมีวิธีใช้ภายนอกสำหรับ แผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก


🌿 ชื่อท้องถิ่น

บัวบกมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่

  • ผักหนอก — ภาคเหนือ

  • ประหนะเอ่อชาเด๊าะ — กะเหรี่ยง–แม่ฮ่องสอน


🔎 ลักษณะของพืช

บัวบกเป็น พืชเลื้อย มีความสูงประมาณ 1 ฝ่ามือ

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

  • มีรากงอกออกมาตามข้อของลำต้น

  • ก้านใบงอกตรงจากต้น

  • ใบมีสีเขียว

  • ใบมีลักษณะรูปกลมรีเล็กน้อย

  • ขอบใบเป็นคลื่น

  • ดอกมีสีม่วงแดงเข้ม

  • สามารถใช้ข้อของลำต้นที่มีรากงอกออกมาแล้วนำไปปลูกขยายพันธุ์ได้


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ต้นสดและใบสด


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เลือกเก็บ

ใบที่สมบูรณ์เต็มที่


👅 รสและสรรพคุณยาไทย

บัวบกมี

กลิ่นหอม รสขมเล็กน้อย

สรรพคุณยาไทยตามข้อมูลในตำรา ได้แก่

  • แก้อ่อนเพลีย

  • แก้เมื่อยล้า


💚 วิธีใช้บัวบก

1. 🔥 แผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก

ส่วนที่ใช้

บัวบกทั้งต้นสด

ปริมาณที่ใช้

ใช้ประมาณ

1 กำมือ


วิธีเตรียม

  1. นำบัวบกทั้งต้นสดประมาณ 1 กำมือ

  2. ล้างให้สะอาด

  3. ตำให้ละเอียด

  4. คั้นเอาน้ำจากสมุนไพร


วิธีใช้

นำน้ำที่คั้นได้ทาบริเวณที่เป็นแผลบ่อย ๆ

นอกจากน้ำคั้นแล้ว

สามารถนำกากบัวบกที่ตำแล้วมาพอกบริเวณแผลได้ด้วย

ใช้สำหรับ

  • แผลไฟไหม้

  • แผลน้ำร้อนลวก


📌 สรุปการใช้บัวบก

🔥 แผลไฟไหม้–น้ำร้อนลวก

ใช้

🌿 บัวบกทั้งต้นสด 1 กำมือ

จากนั้น

🚿 ล้างให้สะอาด

🥣 ตำให้ละเอียด

💧 คั้นเอาน้ำ

🧴 นำน้ำทาบริเวณแผลบ่อย ๆ

และ

🌿 กากที่เหลือสามารถนำมาพอกบริเวณแผลได้


🧠 PikadThai Tip

จำบัวบกเป็นชุด

🌿 ใช้ต้นสดและใบสด
👃 มีกลิ่นหอม
👅 รสขมเล็กน้อย
💪 แก้อ่อนเพลีย เมื่อยล้า
🔥 แผลไฟไหม้–น้ำร้อนลวก
🧴 ตำ–คั้น–ทา และใช้กากพอกได้

สูตรจำสั้น ๆ

“บัวบก ขมหอม — แก้ล้า ตำทาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ลักษณะของพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ รสและสรรพคุณ รวมถึงวิธีใช้ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

วิธีใช้บัวบกกับแผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวกในบทความนี้เป็น วิธีใช้ตามองค์ความรู้ในตำราต้นฉบับ หากเป็นแผลไหม้รุนแรง แผลกว้าง มีตุ่มพองขนาดใหญ่ หรือมีความเสียหายของผิวหนังมาก ควรได้รับการประเมินและรักษาจากบุคลากรทางการแพทย์