🍎 ทับทิม

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ทับทิม เป็นสมุนไพรที่ใช้ เปลือกผลแห้ง เป็นยา มี รสฝาด และมีคุณสมบัติเป็น ยาฝาดสมาน ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ใช้สำหรับอาการ ท้องเดิน และ บิด

🌿 ชื่อท้องถิ่น

ทับทิมมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่

• พิลา — หนองคาย

• พิลาขาว

• มะก่องแก้ว — น่าน

• มะเก๊าะ — ภาคเหนือ

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เปลือกผลแห้ง

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บในช่วงที่

ผลแก่

จากนั้น

นำ เปลือกผลมาตากแดดให้แห้ง

เพื่อเก็บไว้ใช้เป็นยา

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

เปลือกผลทับทิมมี

รสฝาด

และมีสรรพคุณเป็น

ยาฝาดสมาน

จึงใช้สำหรับอาการที่เกี่ยวข้องกับการถ่ายเหลวและอาการบิดตามวิธีที่ระบุในตำรา

💚 วิธีใช้ทับทิม

1. 🚽 อาการท้องเดิน

ส่วนที่ใช้

เปลือกผลทับทิมแห้ง

ปริมาณที่ใช้

ใช้เปลือกผลแห้งประมาณ

1 ใน 4 ของผล

วิธีเตรียมและรับประทาน

ต้นฉบับระบุว่าสามารถใช้เปลือกผลแห้ง

ฝนกับน้ำปูนใส

หรือเตรียมในรูปแบบน้ำยาแล้วรับประทาน

ประมาณครั้งละ

1–2 ช้อนแกง

และสามารถ

ดื่มกับน้ำปูนใส แล้วดื่มน้ำตามก็ได้

ใช้สำหรับบรรเทาอาการ ท้องเดิน

2. 🩸 บิด

ใช้ในกรณีที่มีอาการ

• ปวดเบ่ง

• มีมูก

• หรืออาจมีเลือดปน

ส่วนที่ใช้

เปลือกผลทับทิมแห้ง

ปริมาณที่ใช้

ใช้ประมาณ

3–5 กรัม

วิธีเตรียม

1. นำเปลือกผลทับทิมแห้งประมาณ 3–5 กรัม

2. ต้มกับน้ำ

3. กรองเอาน้ำสำหรับดื่ม

วิธีรับประทาน

ดื่มวันละ 2 ครั้ง

หากต้องการแต่งกลิ่นให้น่าดื่ม ตำราระบุว่าสามารถใช้

• กานพลู

• หรือ อบเชย

ช่วยแต่งกลิ่นได้

📌 สรุปการใช้ทับทิม

🚽 ท้องเดิน

ใช้

🍎 เปลือกผลแห้งประมาณ 1 ใน 4 ของผล

จากนั้น

💧 ฝนกับน้ำปูนใส
↓
🥄 รับประทานครั้งละประมาณ 1–2 ช้อนแกง

หรือรับประทานร่วมกับน้ำปูนใส แล้วดื่มน้ำตาม

🩸 บิด

ใช้

🍎 เปลือกผลแห้ง 3–5 กรัม

จากนั้น

🫖 ต้มกับน้ำ
↓
🥤 ดื่มวันละ 2 ครั้ง

สามารถใช้

🌿 กานพลู หรืออบเชย

แต่งกลิ่นให้น่าดื่มได้

🧠 PikadThai Tip

จำทับทิมเป็นชุด

🍎 ใช้เปลือกผลแก่ตากแห้ง
👅 รสฝาด
🌿 ฝาดสมาน
🚽 ท้องเดิน
🩸 บิด มีมูก หรืออาจมีเลือด

สูตรจำสั้น ๆ

“ทับทิมใช้เปลือก — ฝาดสมาน แก้ท้องเดินและบิด”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับ โดยคงรายละเอียดเรื่องชื่อท้องถิ่น ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ รสและสรรพคุณ ตลอดจนขนาดและวิธีใช้ตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

หากมีอาการถ่ายเป็นเลือดมาก ไข้สูง ปวดท้องรุนแรง อ่อนเพลีย หรือมีภาวะขาดน้ำ ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์