🌿 ดีปลี

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ดีปลี เป็นสมุนไพรประเภทไม้เลื้อย ส่วนที่นำมาใช้เป็นยาคือ ผลแก่จัด ซึ่งในทางยาเรียกกันว่า “ดอกดีปลี” มี รสเผ็ดร้อนและมีกลิ่นหอม ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน มีสรรพคุณสำคัญในการ บำรุงธาตุ ขับลม และแก้จุกเสียด

🌿 ชื่อท้องถิ่น

ดีปลีมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่

• ดีปลีเชือก — ภาคใต้

• ประดงข้อ

• ปานนุ — ภาคกลาง

🔎 ลักษณะของพืช

ดีปลีเป็น ไม้เลื้อย

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

• ใบมีลักษณะคล้ายใบชะพลู

• ใบเป็นใบเดี่ยว

• ผิวใบมีลักษณะมันกว่าและแตกต่างจากใบชะพลู

• ดอกออกเป็นช่อ มีลักษณะเป็น รูปทรงกระบอก

• ปลายช่อมีลักษณะมน

• ผลอ่อนมีสีเขียว

• เมื่อผลแก่และสุกจะเปลี่ยนเป็น สีแดง

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ผลแก่จัด

ในทางยาเรียกส่วนนี้ว่า

“ดอกดีปลี”

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บในช่วงที่

ผลแก่จัด แต่ยังไม่สุก

จากนั้น

☀️ นำไปตากแดดให้แห้ง

เพื่อนำมาใช้เป็นยา

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

ดีปลีมี

รสเผ็ดร้อนหอม

สรรพคุณยาไทยตามข้อมูลในตำรา ได้แก่

• บำรุงธาตุ

• ขับลม

• แก้จุกเสียด

💚 วิธีใช้ดีปลี

จากต้นฉบับระบุการใช้ ผลแก่แห้ง เป็นยา โดยมีการใช้สำหรับอาการในระบบทางเดินอาหาร และมีวิธีใช้สำหรับอาการบริเวณคอ

1. 🫃 อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

ส่วนที่ใช้

ผลดีปลีแก่แห้ง

วิธีใช้

ต้นฉบับระบุการใช้

ผลแก่แห้ง

สำหรับอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

โดยรายละเอียดวิธีใช้ต่อเนื่องอยู่ในหน้าถัดไปของต้นฉบับ ซึ่งภาพที่มีอยู่ในชุดนี้เห็นข้อความไม่ครบถ้วน จึง ไม่นำปริมาณหรือวิธีเตรียมจากแหล่งอื่นมาเติมแทน เพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนจากหนังสือต้นฉบับ

2. 😷 อาการไอและระคายคอ

จากข้อความส่วนที่มองเห็นในหน้าต่อเนื่องของต้นฉบับ ระบุวิธีใช้ในลักษณะ

กวาดคอ หรือจิบบ่อย ๆ

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดก่อนหน้าของสูตร เช่น ปริมาณผลดีปลีและส่วนผสม อยู่ในส่วนของหน้าที่ภาพปัจจุบันมองเห็นไม่ครบ จึงยังไม่ระบุตัวเลขหรือส่วนผสมเพิ่มเติมจนกว่าจะตรวจสอบจากหน้าต้นฉบับได้ชัดเจน

📌 สรุปดีปลี

🌿 ส่วนที่ใช้

ผลแก่จัด หรือ “ดอกดีปลี”

🧺 การเก็บ

เก็บเมื่อผลแก่จัดแต่ยังไม่สุก แล้วตากแดดให้แห้ง

👅 รส

เผ็ดร้อนหอม

🌱 สรรพคุณสำคัญ

🔥 บำรุงธาตุ
💨 ขับลม
🫃 แก้จุกเสียด

🧠 PikadThai Tip

จำดีปลีเป็นชุด

🌿 เป็นไม้เลื้อย
🌶️ ใช้ผลแก่จัด หรือดอกดีปลี
🔥 รสเผ็ดร้อนหอม
💨 ขับลม
🫃 แก้จุกเสียด
🌱 บำรุงธาตุ

สูตรจำสั้น ๆ

“ดีปลี ดอกเผ็ดร้อนหอม — บำรุงธาตุ ขับลม แก้จุกเสียด”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามภาพหนังสือต้นฉบับ โดยคงชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ รสและสรรพคุณตามที่ปรากฏในต้นฉบับ

ในส่วน วิธีใช้ ของดีปลี ข้อความสำคัญบางส่วนต่อเนื่องอยู่ในหน้าถัดไปและถูกสันหนังสือบังในภาพที่มีอยู่ จึงตั้งใจ ไม่เดาปริมาณยาและไม่เติมสูตรจากแหล่งอื่น เพื่อให้บทความชุด PikadThai ตรงกับหนังสือต้นฉบับมากที่สุด