🌿 ชุมเห็ดไทย

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

ชุมเห็ดไทย เป็นสมุนไพรที่ใช้ เมล็ดแก่ที่ผ่านการคั่วแล้ว เป็นยา มีกลิ่นหอม มีสรรพคุณเป็น ยาระบายและช่วยขับปัสสาวะ ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน มีวิธีใช้สำหรับ อาการท้องผูก และ อาการขัดเบา

🌿 ชื่อท้องถิ่น

ชุมเห็ดไทยมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่

• ชุมเห็ดนา

• ชุมเห็ดเล็ก

• ชุมเห็ดควาย — ภาคกลาง

• ลับมืนน้อย — ภาคเหนือ

• ชุมเห็ดเขาควาย

• เค็มมืนน้อย — ภาคอีสาน

• พรมดาน — สุโขทัย

🔎 ลักษณะของพืช

ชุมเห็ดไทยเป็น ไม้พุ่มขนาดเล็ก แตกแขนงมาก

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

• ใบเป็นใบประกอบ

• ประกอบด้วยใบย่อย 3 ใบ

• ดอกมีสีเหลืองขนาดเล็ก

• ฝักมีขนาดเล็กและแบนยาว

• เมล็ดมีลักษณะเป็น รูปทรงกระบอก

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เมล็ดแก่ที่ผ่านการคั่วแล้ว

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บเมล็ดในช่วงที่

ฝักแก่เป็นสีน้ำตาล

👃 รสและสรรพคุณยาไทย

ชุมเห็ดไทยมี

กลิ่นหอม

สรรพคุณยาไทยตามข้อมูลในตำรา ได้แก่

• เป็นยาระบาย

• ช่วยขับปัสสาวะ

💚 วิธีใช้ชุมเห็ดไทย

เมล็ดชุมเห็ดไทยใช้เป็นยาตามอาการ ดังนี้

1. 🚽 อาการท้องผูก

ส่วนที่ใช้

เมล็ดชุมเห็ดไทยแห้งที่คั่วแล้ว

ปริมาณที่ใช้

ใช้ครั้งละ

2–2½ ช้อนคาว

หรือประมาณ

10–13 กรัม

วิธีเตรียม

สามารถเตรียมได้ 2 วิธี ได้แก่

วิธีที่ 1

🫖 นำเมล็ดที่คั่วแล้วไป ต้มกับน้ำ

วิธีที่ 2

☕ นำเมล็ดที่คั่วแล้วไป ชงกับน้ำร้อน

วิธีรับประทาน

ดื่มน้ำที่ได้

ใช้เพื่อช่วยระบายและบรรเทาอาการ ท้องผูก

📌 ข้อสังเกตตามตำรา

หลังดื่ม

อาจมีอาการง่วงนอน

2. 🚽 อาการขัดเบา

ชุมเห็ดไทยสามารถใช้เพื่อ

ช่วยขับปัสสาวะ

ส่วนที่ใช้

เมล็ดแห้งที่คั่วแล้ว

ปริมาณที่ใช้

ใช้วันละ

1–3 ช้อนคาว

หรือประมาณ

5–15 กรัม

วิธีเตรียม

1. นำเมล็ดแห้งที่คั่วแล้วตามปริมาณที่กำหนด

2. เติมน้ำประมาณ 1 ลิตร

3. ต้มไฟจนเหลือน้ำประมาณ 500 มิลลิลิตร

วิธีรับประทาน

แบ่งดื่ม

วันละ 3 ครั้ง

ครั้งละประมาณ

200 มิลลิลิตร

รับประทาน

หลังอาหาร

📌 สรุปการใช้ชุมเห็ดไทย

🚽 ท้องผูก

ใช้

🌿 เมล็ดแห้งคั่ว 2–2½ ช้อนคาว
⚖️ ประมาณ 10–13 กรัม

จากนั้น

🫖 ต้มหรือชงกับน้ำร้อน
↓
🥤 ดื่มเพื่อช่วยระบาย

📌 หลังดื่มอาจมีอาการ ง่วงนอน

💧 ขัดเบา–ช่วยขับปัสสาวะ

ใช้

🌿 เมล็ดแห้งคั่ววันละ 1–3 ช้อนคาว
⚖️ ประมาณ 5–15 กรัม

จากนั้น

💧 เติมน้ำ 1 ลิตร
↓
🔥 ต้มจนเหลือ 500 มิลลิลิตร
↓
🥤 แบ่งดื่ม วันละ 3 ครั้ง
↓
ครั้งละประมาณ 200 มิลลิลิตร หลังอาหาร

🧠 PikadThai Tip

จำชุมเห็ดไทยเป็นชุด

🌿 ใช้เมล็ดแก่
🔥 ต้องคั่วก่อนใช้
👃 มีกลิ่นหอม
🚽 ระบาย → แก้ท้องผูก
💧 ขับปัสสาวะ → ใช้ในอาการขัดเบา

สูตรจำสั้น ๆ

“ชุมเห็ดไทยใช้เมล็ดคั่ว — กินระบาย ช่วยขับปัสสาวะ”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากข้อมูลหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามต้นฉบับที่ใช้ประกอบการศึกษา โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น แต่ยังคงรายละเอียดเกี่ยวกับชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ สรรพคุณ ปริมาณ และวิธีใช้ตามต้นฉบับ

ตัวเลขปริมาณน้ำและปริมาณการดื่มในหัวข้ออาการขัดเบาเรียบเรียงตามที่ปรากฏในตำราต้นฉบับ เพื่อคงข้อมูลต้นทางโดยไม่ปรับแก้ตัวเลขเอง