🌼 คูน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
คูน หรือ ราชพฤกษ์ เป็นไม้ยืนต้นที่มีดอกสีเหลืองเด่นชัด ใช้ เนื้อในฝักแก่ เป็นยา ตามองค์ความรู้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน เนื้อในฝักมี รสหวานเอียนเล็กน้อย และใช้เป็น ยาระบายสำหรับอาการท้องผูก
🌿 ชื่อท้องถิ่น
คูนมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่
-
ลมแล้ง — ภาคเหนือ
-
ลักเกลือ
-
ลักเคย — ปัตตานี
-
ชัยพฤกษ์
-
ราชพฤกษ์ — ภาคกลาง
-
คูน
🔎 ลักษณะของพืช
คูนเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่
ลักษณะสำคัญ ได้แก่
-
ใบเป็นใบประกอบ
-
ใบย่อยมีปลายแหลม
-
ดอกออกเป็นช่อ
-
ดอกมี สีเหลือง
-
ผลมีลักษณะเป็น ฝักกลมยาว
-
เมื่อฝักยังอ่อนจะมีสีเขียว
-
เมื่อแก่ฝักจะเปลี่ยนเป็น สีน้ำตาล
-
ภายในฝักมีเนื้อสีดำหรือน้ำตาลเข้มอยู่รอบเมล็ด ซึ่งเป็นส่วนที่นำมาใช้เป็นยา
🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา
เนื้อในฝักแก่
🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา
เก็บในช่วงที่
ฝักแก่
โดยเลือกฝักที่เจริญเต็มที่และเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาล
👅 รสและสรรพคุณยาไทย
เนื้อในฝักคูนมี
รสหวานเอียนเล็กน้อย
สรรพคุณสำคัญ คือ
-
ช่วยขับถ่ายอุจจาระ
-
ใช้เป็นยาระบาย
-
ช่วยบรรเทาอาการท้องผูก
ข้อมูลด้านเภสัชกรรมไทยยังระบุ เนื้อในฝักราชพฤกษ์ ว่ามีรสหวานเอียน มีสรรพคุณขับถ่ายอุจจาระและขับเสมหะ
💚 วิธีใช้คูน
1. 🚽 อาการท้องผูก
ส่วนที่ใช้
เนื้อในฝักคูนแก่
วิธีเตรียม
-
นำฝักคูนที่แก่จัดมาแกะ
-
ใช้เฉพาะ เนื้อในฝัก
-
นำเนื้อในฝักมาต้มกับน้ำ
-
เติม เกลือเล็กน้อย
วิธีรับประทาน
ดื่มน้ำต้มจากเนื้อในฝักคูน
ใช้เพื่อช่วยระบายและบรรเทาอาการ ท้องผูก
⚠️ เรื่องปริมาณ
ในภาพต้นฉบับที่มีอยู่ ข้อความบริเวณ ตัวเลขปริมาณที่ใช้ถูกขอบหน้าหนังสือบังและอ่านได้ไม่ครบถ้วน จึงไม่นำตัวเลขจากแหล่งอื่นมาเติม เพื่อให้ข้อมูลของชุดนี้ตรงกับหนังสือต้นฉบับ
🤰 การใช้ในสตรีมีครรภ์
ต้นฉบับระบุไว้ว่า สตรีมีครรภ์สามารถใช้ฝักคูนได้
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการใช้ยาระบายระหว่างตั้งครรภ์ต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล การนำไปใช้จริงควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง
📌 สรุปการใช้คูน
🚽 ท้องผูก
ใช้
🌿 เนื้อในฝักแก่
จากนั้น
🥣 แกะเอาเนื้อในฝัก
↓
🫖 ต้มกับน้ำ
↓
🧂 เติมเกลือเล็กน้อย
↓
🥤 ดื่มเพื่อช่วยระบายอุจจาระ
🧠 PikadThai Tip
จำคูนเป็นชุด
🌼 ดอกเหลือง
🫘 ใช้เนื้อในฝักแก่
👅 รสหวานเอียนเล็กน้อย
🚽 ช่วยระบาย แก้ท้องผูก
สูตรจำสั้น ๆ
“คูนดอกเหลือง — ใช้เนื้อในฝัก หวานเอียน ช่วยระบาย”
⚠️ หมายเหตุ
เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับที่ใช้ประกอบการศึกษา โดยคงหลักการสำคัญเกี่ยวกับชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาเก็บ รสและสรรพคุณ และวิธีใช้
ในส่วนใดที่ข้อความหรือตัวเลขในภาพต้นฉบับไม่สามารถอ่านได้ชัดเจน จะ ไม่เติมข้อมูลจากแหล่งอื่นแทนโดยอัตโนมัติ เพื่อรักษาความถูกต้องของเนื้อหาชุดนี้
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน