← กลับไป: สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน
สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

คูน

📖 Knowledge Article

🌼 คูน

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

คูน หรือ ราชพฤกษ์ เป็นไม้ยืนต้นที่มีดอกสีเหลืองเด่นชัด ใช้ เนื้อในฝักแก่ เป็นยา ตามองค์ความรู้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน เนื้อในฝักมี รสหวานเอียนเล็กน้อย และใช้เป็น ยาระบายสำหรับอาการท้องผูก


🌿 ชื่อท้องถิ่น

คูนมีชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น ได้แก่

  • ลมแล้ง — ภาคเหนือ

  • ลักเกลือ

  • ลักเคย — ปัตตานี

  • ชัยพฤกษ์

  • ราชพฤกษ์ — ภาคกลาง

  • คูน


🔎 ลักษณะของพืช

คูนเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

  • ใบเป็นใบประกอบ

  • ใบย่อยมีปลายแหลม

  • ดอกออกเป็นช่อ

  • ดอกมี สีเหลือง

  • ผลมีลักษณะเป็น ฝักกลมยาว

  • เมื่อฝักยังอ่อนจะมีสีเขียว

  • เมื่อแก่ฝักจะเปลี่ยนเป็น สีน้ำตาล

  • ภายในฝักมีเนื้อสีดำหรือน้ำตาลเข้มอยู่รอบเมล็ด ซึ่งเป็นส่วนที่นำมาใช้เป็นยา


🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

เนื้อในฝักแก่


🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บในช่วงที่

ฝักแก่

โดยเลือกฝักที่เจริญเต็มที่และเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาล


👅 รสและสรรพคุณยาไทย

เนื้อในฝักคูนมี

รสหวานเอียนเล็กน้อย

สรรพคุณสำคัญ คือ

  • ช่วยขับถ่ายอุจจาระ

  • ใช้เป็นยาระบาย

  • ช่วยบรรเทาอาการท้องผูก

ข้อมูลด้านเภสัชกรรมไทยยังระบุ เนื้อในฝักราชพฤกษ์ ว่ามีรสหวานเอียน มีสรรพคุณขับถ่ายอุจจาระและขับเสมหะ


💚 วิธีใช้คูน

1. 🚽 อาการท้องผูก

ส่วนที่ใช้

เนื้อในฝักคูนแก่

วิธีเตรียม

  1. นำฝักคูนที่แก่จัดมาแกะ

  2. ใช้เฉพาะ เนื้อในฝัก

  3. นำเนื้อในฝักมาต้มกับน้ำ

  4. เติม เกลือเล็กน้อย

วิธีรับประทาน

ดื่มน้ำต้มจากเนื้อในฝักคูน

ใช้เพื่อช่วยระบายและบรรเทาอาการ ท้องผูก

⚠️ เรื่องปริมาณ

ในภาพต้นฉบับที่มีอยู่ ข้อความบริเวณ ตัวเลขปริมาณที่ใช้ถูกขอบหน้าหนังสือบังและอ่านได้ไม่ครบถ้วน จึงไม่นำตัวเลขจากแหล่งอื่นมาเติม เพื่อให้ข้อมูลของชุดนี้ตรงกับหนังสือต้นฉบับ


🤰 การใช้ในสตรีมีครรภ์

ต้นฉบับระบุไว้ว่า สตรีมีครรภ์สามารถใช้ฝักคูนได้

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการใช้ยาระบายระหว่างตั้งครรภ์ต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล การนำไปใช้จริงควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง


📌 สรุปการใช้คูน

🚽 ท้องผูก

ใช้

🌿 เนื้อในฝักแก่

จากนั้น

🥣 แกะเอาเนื้อในฝัก

🫖 ต้มกับน้ำ

🧂 เติมเกลือเล็กน้อย

🥤 ดื่มเพื่อช่วยระบายอุจจาระ


🧠 PikadThai Tip

จำคูนเป็นชุด

🌼 ดอกเหลือง
🫘 ใช้เนื้อในฝักแก่
👅 รสหวานเอียนเล็กน้อย
🚽 ช่วยระบาย แก้ท้องผูก

สูตรจำสั้น ๆ

“คูนดอกเหลือง — ใช้เนื้อในฝัก หวานเอียน ช่วยระบาย”


⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามหนังสือต้นฉบับที่ใช้ประกอบการศึกษา โดยคงหลักการสำคัญเกี่ยวกับชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาเก็บ รสและสรรพคุณ และวิธีใช้

ในส่วนใดที่ข้อความหรือตัวเลขในภาพต้นฉบับไม่สามารถอ่านได้ชัดเจน จะ ไม่เติมข้อมูลจากแหล่งอื่นแทนโดยอัตโนมัติ เพื่อรักษาความถูกต้องของเนื้อหาชุดนี้