🌿 กานพลู

สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน

กานพลู เป็นสมุนไพรที่ใช้ ดอกกานพลูแห้งที่ยังไม่บาน เป็นยา มี รสเผ็ดร้อนและกลิ่นหอม ตามข้อมูลสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ใช้สำหรับอาการ ท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด และยังมีการใช้เพื่อช่วยป้องกันอาการท้องขึ้นหรือท้องเฟ้อในเด็กอ่อน

🌿 ชื่อท้องถิ่น

กานพลูมีชื่อท้องถิ่นว่า

• จันจี่ — ภาคเหนือ

🔎 ลักษณะของพืช

กานพลูเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลาง

ลักษณะสำคัญ ได้แก่

• ใบหนาเป็นมัน

• ถ้าเอาใบส่องแดด จะเห็นจุดน้ำมันอยู่ทั่วไป

• ดอกออกเป็นช่อขนาดเล็ก

• ดอกมีสีแดงอมชมพู

ส่วนของดอกที่ยังไม่บานจะถูกนำมาใช้เป็นสมุนไพร

🌱 ส่วนที่ใช้เป็นยา

ดอกกานพลูแห้งที่ยังมิได้คลี่กลีบออก

เมื่อนำดอกแห้งมากลั่น สามารถได้น้ำมันที่มีกลิ่นหอมจัด

🧺 ช่วงเวลาที่เก็บเป็นยา

เก็บดอกในช่วงที่

ดอกตูมเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีแดง

ช่วงเวลาเก็บโดยประมาณอยู่ระหว่าง

เดือนมิถุนายน – เดือนกุมภาพันธ์

👅 รสและสรรพคุณยาไทย

กานพลูมี

รสเผ็ดร้อน กลิ่นหอม

สรรพคุณยาไทยตามข้อมูลในตำรา ได้แก่

• ช่วยขับลม

💚 วิธีใช้กานพลู

1. 🫃 ท้องอืด ท้องเฟ้อ และแน่นจุกเสียด

ส่วนที่ใช้

ดอกกานพลูแห้ง

ปริมาณที่ใช้

ใช้ดอกแห้งประมาณ

5–8 ดอก

หรือประมาณ

0.12–0.6 กรัม

วิธีเตรียม

1. นำดอกกานพลูแห้งตามปริมาณที่กำหนด

2. ต้มน้ำดื่ม
   หรือ

3. บดให้เป็นผง

4. ชงเป็นน้ำชา

วิธีใช้

ใช้สำหรับบรรเทาอาการ

• ท้องอืด

• ท้องเฟ้อ

• แน่นจุกเสียด

2. 👶 ช่วยป้องกันท้องขึ้นและท้องเฟ้อในเด็กอ่อน

ส่วนที่ใช้

ดอกกานพลูแห้ง

วิธีเตรียมและใช้

ใช้ดอกแห้งประมาณ

1–3 ดอก

แช่ไว้ในกระติกน้ำร้อนที่ใช้ชงนมให้เด็กอ่อน

ตามข้อมูลในตำรา ระบุว่าใช้เพื่อ

ช่วยป้องกันไม่ให้เด็กอ่อนท้องขึ้น ท้องเฟ้อ

📌 สรุปการใช้กานพลู

🫃 ท้องอืด–ท้องเฟ้อ–แน่นจุกเสียด

ใช้

🌿 ดอกกานพลูแห้ง 5–8 ดอก
⚖️ ประมาณ 0.12–0.6 กรัม

นำไป

🫖 ต้มน้ำดื่ม หรือบดเป็นผงชงเป็นน้ำชา

👶 ป้องกันท้องขึ้น–ท้องเฟ้อในเด็กอ่อน

ใช้

ดอกกานพลูแห้ง 1–3 ดอก

แช่ในกระติกน้ำร้อนที่ใช้สำหรับชงนมเด็กอ่อน

🧠 PikadThai Tip

จำกานพลูเป็นชุด

🌿 ใช้ดอกตูมแห้ง
🔥 รสเผ็ดร้อน
🌸 กลิ่นหอม
💨 ช่วยขับลม
🫃 แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด

สูตรจำสั้น ๆ

“กานพลู ดอกตูมหอมร้อน — ขับลม แก้แน่นท้อง”

⚠️ หมายเหตุ

เนื้อหานี้เรียบเรียงจากข้อมูลหัวข้อ สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ตามต้นฉบับที่ใช้ประกอบการศึกษา โดยปรับโครงสร้างและภาษาให้อ่านง่ายขึ้น และคงรายละเอียดเกี่ยวกับชื่อท้องถิ่น ลักษณะพืช ส่วนที่ใช้ ช่วงเวลาที่เก็บ รสและสรรพคุณ และวิธีใช้ตามต้นฉบับ

ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อการศึกษาองค์ความรู้ด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย การนำไปใช้จริง โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ควรพิจารณาความเหมาะสมและความปลอดภัยเป็นสำคัญ