BOTANICAL PROFILE
เบญกานี
Quercus infectoria Olivier วงศ์ Fagaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ต้นเบญกานีเป็นพืชสกุลโอ๊ก อาจเป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้น ใบเดี่ยวเรียงสลับ แผ่นใบค่อนข้างเหนียว ขอบใบจัก ผลจริงของต้นเป็น ผลแบบโอ๊ก (acorn) ส่วนสิ่งที่เรียกว่า “ลูกเบญกานี” หรือ nutgall ซึ่งนำมาใช้เป็นเครื่องยานั้น ในทางพฤกษศาสตร์ไม่ใช่ผลของต้น แต่เป็น ปุ่มเนื้อเยื่อพืชที่เจริญผิดปกติ (gall) เกิดขึ้นบริเวณกิ่งอ่อนหลังแมลงกลุ่ม gall wasp เข้าไปวางไข่
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 เบญกานี
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เบญกานี เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง และกล่าวถึง ลูกเบญกานี ซึ่งมีลักษณะเป็นก้อนกลม ๆ เป็นหนาม ใช้เป็นยา
🟤 ลูกเบญกานี — รสฝาดจัด
สรรพคุณ: แก้ท้องร่วง บิด ปวดเบ่ง แก้อาเจียน สมานแผล
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ ว่า
🟤 ลูกเบญกานี → รสฝาดจัด → ท้องร่วง • บิด • ปวดเบ่ง • อาเจียน • สมานแผล
📌 ต้นฉบับเรียกส่วนที่ใช้ว่า “ลูกเบญกานี” แต่ตามความรู้ทางพฤกษศาสตร์ปัจจุบัน ลูกเบญกานีไม่ใช่ผลแท้ของต้นโอ๊ก แต่เป็น ปุ่มเนื้อเยื่อพืชหรือ gall ที่เกิดจากการตอบสนองของต้น Quercus infectoria ต่อแมลงที่เข้าไปวางไข่บริเวณกิ่งอ่อน
📌 คำว่า “บิด” และ “ปวดเบ่ง” เป็นถ้อยคำตามตำราแพทย์แผนไทย หากมีอาการถ่ายเป็นมูกเลือด ปวดเบ่งรุนแรง มีไข้ หรือท้องร่วงต่อเนื่อง ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม