BOTANICAL PROFILE
เนระพูสี
Pteridrys syrmatica (Willd.) C.Chr. & Ching
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็นเฟิร์นอายุหลายปี มีเหง้าสั้นเลื้อยหรือชูขึ้นเล็กน้อย ก้านใบยาว ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ใบย่อยด้านข้างประมาณ 5–12 คู่ รูปใบหอกและหยักลึกเกือบถึงเส้นกลางใบ แผ่นใบสีเขียวเข้ม อับสปอร์มีลักษณะกลมอยู่ด้านท้องใบ พบตามพื้นดินที่มีอินทรียวัตถุสูงในป่าดิบชื้นของประเทศไทย โดยมีรายงานในภาคเหนือ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 เนระพูสี
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เนระพูสี เป็นไม้จำพวกเฟิร์นและผักกูด โดยใช้ ต้น เหง้า และรากอากาศ เป็นยา
🌿 ต้น — รสฝาด
สรรพคุณ: แก้บิด มูกเลือด แก้ไข้ท้องเสีย (ไข้รากสาด) แก้ปวดเบ่ง แก้ไข้เหนือ แก้ไข้พิษ ไข้กาฬ
🌱 เหง้า — รสฝาดเย็น
สรรพคุณ: แก้ธาตุพิการ แก้ปอดพิการ แก้ลมสันนิบาต 7 จำพวก ดับพิษไข้ แก้คอเปื่อย ลิ้นเปื่อย แก้ไอ แก้ซางเด็ก
🌿 รากอากาศ
สรรพคุณ: คล้ายกับเหง้า
ต้นฉบับไม่ได้ระบุรสยาของรากอากาศ จึงไม่เติมรสยาเพิ่มเติม
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ โดยแยกตามส่วนที่ใช้
🌿 ต้น → รสฝาด → บิด • มูกเลือด • ไข้ท้องเสีย • ปวดเบ่ง • ไข้เหนือ • ไข้พิษ • ไข้กาฬ
🌱 เหง้า → รสฝาดเย็น → ธาตุพิการ • ปอดพิการ • ลมสันนิบาต 7 จำพวก • ดับพิษไข้ • คอและลิ้นเปื่อย • ไอ • ซางเด็ก
🌿 รากอากาศ → สรรพคุณคล้ายเหง้า
📌 คำว่า “ไข้รากสาด”, “ไข้เหนือ”, “ไข้พิษ”, “ไข้กาฬ”, “ลมสันนิบาต 7 จำพวก” และ “ซางเด็ก” เป็นถ้อยคำในองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย การตีความควรอยู่ในบริบทของตำรา ไม่ควรนำไปเทียบตรงกับโรคสมัยใหม่ทุกกรณี
📌 สรรพคุณเกี่ยวกับ ไข้รากสาด ไข้พิษ ไข้กาฬ และโรคในระบบทางเดินหายใจ เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย หากมีไข้สูง อาการติดเชื้อ หายใจผิดปกติ หรืออาการรุนแรง ควรได้รับการตรวจและรักษาทางการแพทย์ ไม่ควรใช้ข้อมูลนี้ทดแทนการรักษา
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม