BOTANICAL PROFILE
เทียนเกล็ดหอย
Plantago ovata Forssk. วงศ์ Plantaginaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
แม้ต้นฉบับจะใช้คำว่า “ไม้ต้นเล็ก ๆ” แต่ในทางพฤกษศาสตร์ Plantago ovata เป็นพืชล้มลุกขนาดเล็ก อายุปีเดียวหรือหลายปี ลำต้นสั้นมาก แตกจากโคน สูงโดยทั่วไปประมาณ 3–10 ซม. ใบเรียวยาวถึงรูปใบหอกแคบ เรียงเป็นกระจุกบริเวณโคนต้น มีขนสีขาวละเอียด ช่อดอกเป็นช่อแน่นรูปไข่ถึงทรงกระบอกสั้น ดอกขนาดเล็กสีขาว และผลมีเมล็ดรูปไข่สีน้ำตาลอมเหลือง โดยเมล็ดจะเกิดเมือกและพองตัวเมื่อสัมผัสน้ำ
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 เทียนเกล็ดหอย
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนเกล็ดหอย เป็นพืชต้นเล็ก ๆ โดยใช้ เมล็ด เป็นยา
🟤 เมล็ด — รสเผ็ดร้อนขมหอม
สรรพคุณ: แก้ลมวิงเวียน หน้ามืด ตามัว แก้โลหิตจาง แก้เย็นชา
📌 ข้อความหลังคำว่า “แก้เย็นชา” ในภาพต้นฉบับถูกขอบภาพบัง จึงคงเฉพาะข้อความที่สามารถอ่านยืนยันได้จากต้นฉบับ และไม่เติมข้อความจากแหล่งภายนอก
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ ว่า
🟤 เมล็ด → รสเผ็ดร้อนขมหอม → ลมวิงเวียน • หน้ามืด • ตามัว • โลหิตจาง • เย็นชา
📌 คำว่า “ลมวิงเวียน” เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้กล่าวถึงกลุ่มอาการวิงเวียนและความผิดปกติที่สัมพันธ์กับลมตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย ไม่จำเป็นต้องตรงกับการวินิจฉัยโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบัน
📌 สรรพคุณ “แก้โลหิตจาง” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้เทียนเกล็ดหอยแทนการตรวจหาสาเหตุและรักษาภาวะโลหิตจางทางการแพทย์
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม
🔎 ข้อมูลเพิ่มเติมด้านความปลอดภัย
เมล็ดและเปลือกเมล็ดของ Plantago ovata มีใยอาหารที่พองตัวมากเมื่อสัมผัสน้ำ หากใช้ผลิตภัณฑ์ psyllium ควรได้รับน้ำอย่างเพียงพอ เพราะการรับประทานโดยมีน้ำไม่เพียงพออาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดคอหรือการอุดตันของทางเดินอาหารได้
นอกจากนี้ psyllium อาจมีผลต่อการดูดซึมยาบางชนิด จึงควรพิจารณาระยะห่างจากยาที่รับประทานประจำและปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเมื่อจำเป็น