ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

BOTANICAL PROFILE

เทียนตาตั๊กแตน

Anethum graveolens L. วงศ์ Apiaceae

กลับไปดูสมุนไพรทั้งหมด
ภาพหลักของ เทียนตาตั๊กแตน · แสดงเต็มภาพ

OVERVIEW

รายละเอียดเบื้องต้น

ต้นฉบับเรียกว่า “ไม้ต้นเล็ก ๆ” แต่ในทางพฤกษศาสตร์เป็นพืชล้มลุกอายุ 1–2 ปี ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่งและมีกลิ่นหอม สูงประมาณ 40–170 ซม. ใบแบ่งละเอียดเป็นริ้วฝอย ดอกขนาดเล็กสีเหลือง ออกเป็น ช่อซี่ร่ม ผลแก่แห้งรูปรี แบนด้านข้าง สีน้ำตาลอมเหลือง ลักษณะคล้าย ตาตั๊กแตน ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเครื่องยา

MAIN PROPERTIES

สรรพคุณและรายละเอียด

🌿 เทียนตาตั๊กแตน

ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนตาตั๊กแตน เป็นไม้ต้นเล็ก ๆ โดยใช้ เมล็ด เป็นยา

🟤 เมล็ด — รสขมเผ็ดร้อนเล็กน้อย

สรรพคุณ: บำรุงธาตุ แก้เสมหะพิการ แก้กำเดา

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

จำง่าย ๆ ว่า

🟤 เมล็ด → รสขมเผ็ดร้อนเล็กน้อย → บำรุงธาตุ • เสมหะพิการ • กำเดา

📌 “บำรุงธาตุ” เป็นศัพท์ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการส่งเสริมหรือปรับการทำงานของธาตุตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย มิได้หมายถึงการเสริมแร่ธาตุทางโภชนาการโดยตรง

📌 “เสมหะพิการ” หมายถึงความผิดปกติของเสมหะตามทฤษฎีธาตุและสมุฏฐานของแพทย์แผนไทย จึงไม่ควรนำไปเทียบตรงกับโรคระบบทางเดินหายใจชนิดใดชนิดหนึ่ง

📌 คำว่า “กำเดา” ในตำราแพทย์แผนไทยมีความหมายตามบริบทขององค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ควรตีความว่าหมายถึงเลือดกำเดาไหลเพียงอย่างเดียวในทุกกรณี

🔎 หมายเหตุเรื่องส่วนที่ใช้

ต้นฉบับระบุส่วนที่ใช้ว่า “เมล็ด” จึงคงคำดังกล่าวไว้ตามต้นฉบับ

ในทางเภสัชเวทสมัยใหม่ เครื่องยาเทียนตาตั๊กแตนระบุเป็น ผลแก่แห้ง ของ Anethum graveolens L. ความแตกต่างนี้เป็นเรื่องของการเรียกส่วนพืชในตำราดั้งเดิมกับการจำแนกทางพฤกษศาสตร์ ไม่ควรนำข้อมูลภายนอกมาเปลี่ยนข้อความต้นฉบับของฐานข้อมูลนี้

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม