BOTANICAL PROFILE
เทียนตากบ
Carum carvi L. วงศ์ Apiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ต้นฉบับระบุว่าเป็น ไม้ต้นเล็ก ๆ ส่วนในทางพฤกษศาสตร์ Carum carvi เป็นไม้ล้มลุกอายุสองปีหรือหลายปี สูงประมาณ 25–80 ซม. ใบเป็นใบประกอบแบ่งละเอียดเป็นแฉกแคบ ดอกขนาดเล็กสีขาวหรืออมชมพู ออกเป็นช่อซี่ร่ม ผลรูปรีถึงรูปไข่ สีน้ำตาล มีสันตามยาวเด่น และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 เทียนตากบ
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนตากบ เป็นไม้ต้นเล็ก ๆ โดยใช้ เมล็ด เป็นยา
🟤 เมล็ด — รสเผ็ดร้อนขมหอม
สรรพคุณ: ขับลมในลำไส้ให้ผายเรอ แก้กระเพาะอาหารพิการ แก้ธาตุกำเริบ หย่อน พิการ
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ ว่า
🟤 เมล็ด → รสเผ็ดร้อนขมหอม → ขับลมในลำไส้ • ให้ผายเรอ • กระเพาะอาหารพิการ • ธาตุกำเริบ หย่อน พิการ
📌 คำว่า “ธาตุกำเริบ หย่อน พิการ” เป็นศัพท์ตามหลักแพทย์แผนไทย ใช้อธิบายความผิดปกติของธาตุในลักษณะต่าง ๆ ตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย ไม่ได้หมายถึงการวินิจฉัยโรคของระบบทางเดินอาหารตามการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง
📌 คำว่า “กระเพาะอาหารพิการ” เป็นถ้อยคำตามตำราดั้งเดิม จึงควรตีความภายใต้บริบทขององค์ความรู้แพทย์แผนไทย ไม่ควรนำไปเทียบตรงกับโรคกระเพาะอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งโดยไม่มีการตรวจวินิจฉัย
🔎 หมายเหตุเรื่องส่วนที่ใช้
ต้นฉบับชุดนี้ระบุส่วนที่ใช้ว่า “เมล็ด” จึงคงคำดังกล่าวไว้ในฐานข้อมูลตามต้นฉบับ
ทั้งนี้ ในมาตรฐานเภสัชเวทสมัยใหม่ เครื่องยา Caraway ระบุเป็น ผลแก่แห้ง ของ Carum carvi L. ความแตกต่างของคำเรียกนี้เป็นเรื่องของการจำแนกส่วนพืชทางพฤกษศาสตร์ ไม่ควรนำข้อมูลภายนอกมาเปลี่ยนข้อความส่วนที่ใช้จากต้นฉบับของตำราชุดนี้
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม