ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

BOTANICAL PROFILE

เทียนขาว (ยี่หร่า)

Cuminum cyminum L. วงศ์ Apiaceae

กลับไปดูสมุนไพรทั้งหมด
ภาพหลักของ เทียนขาว (ยี่หร่า) · แสดงเต็มภาพ

OVERVIEW

รายละเอียดเบื้องต้น

ในต้นฉบับใช้คำว่า “ไม้ต้นเล็ก ๆ” แต่ในทางพฤกษศาสตร์ เทียนขาวเป็น พืชล้มลุกอายุปีเดียว ขนาดเล็ก สูงประมาณ 20–40 ซม. ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่ง ใบแตกเป็นแฉกแคบคล้ายเส้น ดอกขนาดเล็ก สีขาวถึงชมพูอ่อน ออกเป็นช่อซี่ร่ม ผลแห้งรูปเรียวยาว สีน้ำตาล มีกลิ่นหอม ซึ่งเป็นส่วนที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ cumin หรือยี่หร่า

MAIN PROPERTIES

สรรพคุณและรายละเอียด

🌿 เทียนขาว

(ยี่หร่า)

ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนขาว เป็นพืชต้นเล็ก ๆ หรือ ยี่หร่า โดยใช้ เมล็ด เป็นยา

🟤 เมล็ด — รสเผ็ดร้อนขมหอม

สรรพคุณ: บำรุงกำลัง ขับผายลม แก้เส้นศูนย์กลางท้องพิการ แก้ชีพรจรอ่อนหรือพิการ นอนสะดุ้งผวา (โทษน้ำดี) แก้คลั่งเพ้อ

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

จำง่าย ๆ ว่า

🟤 เมล็ด → รสเผ็ดร้อนขมหอม → บำรุงกำลัง • ขับผายลม • เส้นศูนย์กลางท้องพิการ • ชีพจรอ่อนหรือพิการ • นอนสะดุ้งผวา • คลั่งเพ้อ

📌 คำว่า “เส้นศูนย์กลางท้องพิการ” เป็นศัพท์ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ควรตีความภายใต้ทฤษฎีและบริบทของแพทย์แผนไทย มิใช่ชื่อโรคทางกายวิภาคหรือระบบทางเดินอาหารในการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง

📌 ข้อความ “ชีพรจรอ่อนหรือพิการ” และ “นอนสะดุ้งผวา (โทษน้ำดี)” เป็นถ้อยคำตามต้นฉบับ จึงคงไว้เพื่อรักษาความหมายขององค์ความรู้เดิม โดยไม่ตีความเพิ่มเติมเป็นความผิดปกติของหัวใจ ระบบประสาท หรือการนอนหลับตามการแพทย์สมัยใหม่

📌 สรรพคุณ “แก้คลั่งเพ้อ” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย หากบุคคลมีอาการสับสน เพ้อ พฤติกรรมผิดปกติ หรือระดับความรู้สึกตัวเปลี่ยนแปลง ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว ไม่ควรใช้สมุนไพรทดแทนการรักษา

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม