BOTANICAL PROFILE
เทียนขาว (ยี่หร่า)
Cuminum cyminum L. วงศ์ Apiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ในต้นฉบับใช้คำว่า “ไม้ต้นเล็ก ๆ” แต่ในทางพฤกษศาสตร์ เทียนขาวเป็น พืชล้มลุกอายุปีเดียว ขนาดเล็ก สูงประมาณ 20–40 ซม. ลำต้นตั้งตรง แตกกิ่ง ใบแตกเป็นแฉกแคบคล้ายเส้น ดอกขนาดเล็ก สีขาวถึงชมพูอ่อน ออกเป็นช่อซี่ร่ม ผลแห้งรูปเรียวยาว สีน้ำตาล มีกลิ่นหอม ซึ่งเป็นส่วนที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ cumin หรือยี่หร่า
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 เทียนขาว
(ยี่หร่า)
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนขาว เป็นพืชต้นเล็ก ๆ หรือ ยี่หร่า โดยใช้ เมล็ด เป็นยา
🟤 เมล็ด — รสเผ็ดร้อนขมหอม
สรรพคุณ: บำรุงกำลัง ขับผายลม แก้เส้นศูนย์กลางท้องพิการ แก้ชีพรจรอ่อนหรือพิการ นอนสะดุ้งผวา (โทษน้ำดี) แก้คลั่งเพ้อ
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ ว่า
🟤 เมล็ด → รสเผ็ดร้อนขมหอม → บำรุงกำลัง • ขับผายลม • เส้นศูนย์กลางท้องพิการ • ชีพจรอ่อนหรือพิการ • นอนสะดุ้งผวา • คลั่งเพ้อ
📌 คำว่า “เส้นศูนย์กลางท้องพิการ” เป็นศัพท์ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ควรตีความภายใต้ทฤษฎีและบริบทของแพทย์แผนไทย มิใช่ชื่อโรคทางกายวิภาคหรือระบบทางเดินอาหารในการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง
📌 ข้อความ “ชีพรจรอ่อนหรือพิการ” และ “นอนสะดุ้งผวา (โทษน้ำดี)” เป็นถ้อยคำตามต้นฉบับ จึงคงไว้เพื่อรักษาความหมายขององค์ความรู้เดิม โดยไม่ตีความเพิ่มเติมเป็นความผิดปกติของหัวใจ ระบบประสาท หรือการนอนหลับตามการแพทย์สมัยใหม่
📌 สรรพคุณ “แก้คลั่งเพ้อ” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย หากบุคคลมีอาการสับสน เพ้อ พฤติกรรมผิดปกติ หรือระดับความรู้สึกตัวเปลี่ยนแปลง ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว ไม่ควรใช้สมุนไพรทดแทนการรักษา
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม