🌿 เทียนขม

ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า เทียนขม เป็นเครื่องยาที่ส่งมาจากต่างประเทศ โดยต้นฉบับระบุว่า “ลักษณะไม่ปรากฏ เพราะส่งมาจากต่างประเทศ”

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับคือ เมล็ด

🟤 เมล็ด — รสขม

สรรพคุณ: แก้ไข้ แก้ดีพิการ แก้ครั่นเนื้อครั่นตัว นอนสะดุ้งผวา หลับ ๆ ตื่น ๆ

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

จำง่าย ๆ ว่า

🟤 เมล็ด → รสขม → ไข้ • ดีพิการ • ครั่นเนื้อครั่นตัว • นอนสะดุ้งผวา • หลับ ๆ ตื่น ๆ

📌 คำว่า “ดีพิการ” เป็นศัพท์ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้อธิบายภาวะที่การทำหน้าที่ของ “ดี” ผิดไปจากปกติตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย มิใช่การวินิจฉัยโรคถุงน้ำดีหรือตับตามการแพทย์สมัยใหม่โดยตรง

📌 ข้อความ “นอนสะดุ้งผวา หลับ ๆ ตื่น ๆ” เป็นถ้อยคำตามต้นฉบับ จึงคงไว้ตามเดิมโดยไม่ตีความเพิ่มเติมว่าเป็นโรคทางระบบประสาทหรือความผิดปกติของการนอนชนิดใดชนิดหนึ่ง

🔎 หมายเหตุเรื่องชนิดเครื่องยา

แหล่งอ้างอิงทางพฤกษศาสตร์และพจนานุกรมไทยเชื่อมชื่อ เทียนขม กับ Foeniculum piperitum (Ucria) C.Presl

อย่างไรก็ตาม มีงานสำรวจเครื่องยาในประเทศไทยพบว่า ตัวอย่างที่จำหน่ายหรือเรียกชื่อ “เทียนขม” ในบางพื้นที่อาจปะปนกับ เทียนลวด ซึ่งมาจากพืชอีกชนิดหนึ่ง

ดังนั้น หากเป็นการตรวจสอบเครื่องยาจริง ควรอาศัยลักษณะทางเภสัชเวทหรือการยืนยันชนิดพืชเพิ่มเติม ไม่ควรระบุชนิดจากชื่อการค้าเพียงอย่างเดียว

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม