BOTANICAL PROFILE
หม่อน
ชื่อวิทยาศาสตร์: Morus alba L. วงศ์: Moraceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
หม่อนเป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อมถึงไม้พุ่มขนาดกลาง แตกกิ่งก้านเป็นพุ่ม ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปร่างของใบค่อนข้างแปรผัน บางใบรูปไข่ บางใบมีขอบหยักหรือเว้าเป็นแฉก ผิวใบค่อนข้างสาก ดอกมีขนาดเล็กออกเป็นช่อ ผลเป็นผลรวม เมื่ออ่อนมีสีเขียว แล้วเปลี่ยนเป็นแดงและม่วงเข้มเมื่อสุก ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุว่าเป็น ไม้ยืนต้นขนาดย่อม และส่วนที่ใช้เป็นยา คือ ใบ
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🌿 หม่อน
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
หม่อน เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปร่างของใบสามารถแตกต่างกันได้ตั้งแต่รูปไข่จนถึงเว้าเป็นแฉก ผลเป็นผลรวม เมื่อสุกเปลี่ยนจากสีแดงเป็นสีม่วงเข้ม
ตามแหล่งอ้างอิงหลัก ส่วนที่ใช้เป็นยา คือ ใบ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🍃 ใบ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🌿 รสยา
รสเมา
✨ สรรพคุณ
• แก้ตาแดง
• แก้ตาแฉะ
• แก้ตาฝาง
• แก้ไอ
• ระงับประสาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🍃 จำจาก “ใบ”
ใบ → รสเมา → ตา + ไอ + ประสาท
สรรพคุณของใบหม่อนตามแหล่งอ้างอิงหลัก สามารถแบ่งจำได้เป็น 3 กลุ่มสำคัญ
👁️ กลุ่มอาการทางตา
• ตาแดง
• ตาแฉะ
• ตาฝาง
🫁 กลุ่มระบบทางเดินหายใจ
• แก้ไอ
🧠 กลุ่มประสาท
• ระงับประสาท
💡 จุดจำง่าย
“หม่อน ใบรสเมา — เด่นตา แก้ไอ ระงับประสาท”
หรือจำสั้น ๆ ว่า
ใบหม่อน → ตา 3 อย่าง + ไอ + ประสาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📚 ศัพท์น่ารู้
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👁️ ตาแดง
หมายถึงอาการที่เยื่อบุตาหรือบริเวณตาปรากฏสีแดงจากหลอดเลือดขยายตัว ในที่นี้เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ได้ระบุสาเหตุจำเพาะของอาการตาแดง
💧 ตาแฉะ
เป็นคำเรียกอาการที่มีน้ำตาหรือสารคัดหลั่งบริเวณตามากกว่าปกติ ทำให้ดวงตามีลักษณะแฉะหรือเปียกอยู่เสมอ
👁️ ตาฝาง
เป็นศัพท์ดั้งเดิมที่ใช้กล่าวถึงภาวะมองเห็นไม่ชัด มองเห็นมัว หรือกำลังการมองเห็นลดลง โดยไม่ได้ระบุโรคทางตาชนิดใดชนิดหนึ่งโดยเฉพาะ
🧠 ระงับประสาท
ในบริบทของตำรายา หมายถึงคุณสมบัติที่ช่วยสงบหรือลดความตื่นตัวของระบบประสาทตามความเข้าใจดั้งเดิม ไม่ควรตีความตรงว่าเท่ากับยากล่อมประสาทหรือยานอนหลับในปัจจุบัน
🌿 รสเมา
เป็นการจำแนกรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย ตัวยาที่จัดอยู่ในกลุ่มรสเมาควรพิจารณาวิธีใช้ ปริมาณ และบริบทของตำรับ ไม่ควรอนุมานขนาดรับประทานจากคำว่า “รสเมา” เพียงอย่างเดียว
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
⚠️ หมายเหตุ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม