BOTANICAL PROFILE
หมากผู้
Cordyline fruticosa (L.) A.Chev. วงศ์: Asparagaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
หมากผู้เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก ลำต้นตั้งตรงค่อนข้างเรียว มีข้อถี่ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงเวียนบริเวณปลายลำต้น รูปขอบขนานแกมรูปใบหอก แผ่นใบอาจมีสีเขียว แดง ม่วง หรือมีลวดลายแตกต่างกันตามสายพันธุ์ ดอกขนาดเล็กออกเป็นช่อแยกแขนง ผลมีลักษณะกลมและมีเนื้อ ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุว่าเป็น ไม้ต้นเล็ก และส่วนที่ใช้เป็นยา ได้แก่ ใบ และราก
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 หมากผู้
หมากผู้ เป็นไม้ต้นเล็ก ส่วนที่ใช้เป็นยาตามแหล่งอ้างอิงหลัก ได้แก่ ใบ และราก
🍃 ใบ
🌿 รสยา
รสจืด
✨ สรรพคุณ
- แก้ไข้ตัวร้อน
- แก้เหือด
- แก้หัด
- แก้สุกใส
- แก้ดำแดง
- ต้มอาบแก้คันตามผิวหนัง
🧪 วิธีใช้
ตามแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า นำใบต้มเอาน้ำอาบ สำหรับแก้อาการคันตามผิวหนัง
สรรพคุณเกี่ยวกับ เหือด หัด สุกใส และดำแดง เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาโรคติดเชื้อในปัจจุบัน
🌱 ราก
แหล่งอ้างอิงหลัก ไม่ได้ระบุรสยา ของราก จึงไม่เติมรสยาเพิ่มเติม
✨ สรรพคุณ
- แก้ฟันผุ
- แก้สารปรอทกิน
🧪 วิธีใช้
ตามแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า
“ต้มเอาน้ำอม แก้ฟันผุ หรือแก้สารปรอทกิน”
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🍃 จำจาก “ใบ”
ใบ → จืด → ไข้ตัวร้อน + เหือด + หัด + สุกใส + ดำแดง + ผื่นคัน
🌱 จำจาก “ราก”
ราก → ต้มเอาน้ำอม → ฟันผุ + สารปรอทกิน
🧠 จุดจำง่าย
“หมากผู้ ใบจืดเด่นไข้–ผื่น รากต้มอมเด่นฟัน”
จำเป็น 2 กลุ่มง่าย ๆ
ใบ → ไข้หัว–ผื่น–คัน
ราก → ช่องปากและสารปรอท
📚 ศัพท์น่ารู้
เหือด
เป็นชื่อกลุ่มโรคไข้ที่มีผื่นตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้เรียกอาการเจ็บป่วยที่มีไข้และผื่นขึ้นตามร่างกาย ไม่ควรนำไปเทียบตรงกับโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบันโดยไม่พิจารณาบริบท
หัด
ในที่นี้เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ปัจจุบันโรคหัดเป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่สามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้และมีแนวทางป้องกันด้วยวัคซีน
สุกใส
เป็นคำที่ใช้เรียก อีสุกอีใส ในตำรายาและภาษาโบราณบางแห่ง จัดอยู่ในกลุ่มโรคไข้ที่มีผื่นหรือตุ่มขึ้นตามร่างกาย
ดำแดง
เป็นชื่อกลุ่มอาการไข้และผื่นตามศัพท์ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ไม่ควรเทียบตรงกับโรคสมัยใหม่ชนิดใดชนิดหนึ่งโดยอัตโนมัติ
สารปรอทกิน
เป็นถ้อยคำตามแหล่งอ้างอิงหลักที่เกี่ยวข้องกับภาวะได้รับ ปรอทหรือสารประกอบของปรอท ตามบริบทการแพทย์ดั้งเดิม ปัจจุบันการได้รับพิษจากปรอทถือเป็นภาวะอันตรายและจำเป็นต้องได้รับการประเมินทางการแพทย์ ไม่ควรใช้สมุนไพรแก้พิษด้วยตนเอง
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม