BOTANICAL PROFILE
หงอนไก่ดอกกลม (หงอนไก่ป่า)
Celosia argentea L. วงศ์ Amaranthaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ต้นฉบับระบุว่าเป็น “ไม้ดอกต้นเล็ก ๆ” สอดคล้องกับลักษณะของ Celosia argentea ซึ่งเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรง ใบเดี่ยวรูปรีถึงรูปหอก ปลายใบแหลม ดอกขนาดเล็กจำนวนมากรวมกันเป็นช่อแน่นบริเวณปลายยอด สีของช่อดอกมีได้ตั้งแต่ขาว เงิน ชมพู แดง จนถึงม่วง ขึ้นกับรูปแบบของพืช แหล่งข้อมูลมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีระบุชื่อ “หงอนไก่ดอกกลม” เป็นชื่ออื่นของ Celosia argentea L. โดยตรง
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 หงอนไก่ดอกกลม
(หงอนไก่ป่า)
ราก — รสเผ็ดชื่นร้อนเล็กน้อย
สรรพคุณ: แก้ไข้เพื่อลม (ใช้ฤดูฝนมีอาการท้องอืดเฟ้อ) แก้ไข้พิษ แก้โลหิต แก้ลมหัวพฤกษ์ บำรุงธาตุ แก้หืด แก้เสมหะ
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
ราก → รสเผ็ดชื่นร้อนเล็กน้อย → ไข้เพื่อลม–ไข้พิษ–โลหิต–ลม–ธาตุ–หืด–เสมหะ
หงอนไก่ดอกกลมตามต้นฉบับใช้ รากเพียงส่วนเดียว มีรสเผ็ดชื่นและร้อนเล็กน้อย โดยสรรพคุณครอบคลุมทั้งกลุ่มอาการไข้ ลม โลหิต การบำรุงธาตุ หืด และเสมหะ
ต้นฉบับมีข้อความกำกับ “แก้ไข้เพื่อลม” ว่า
“ใช้ฤดูฝนมีอาการท้องอืดเฟ้อ”
จึงควรคงบริบทนี้ไว้ด้วย เนื่องจากเป็นรายละเอียดเฉพาะของตำรา
จุดช่วยจำ:
“หงอนไก่ดอกกลม → รากเผ็ดชื่นร้อนน้อย → ไข้–ลม–โลหิต–ธาตุ–หืด–เสมหะ”
คำว่า “ไข้เพื่อลม” “ไข้พิษ” “แก้โลหิต” “ลมหัวพฤกษ์” และ “บำรุงธาตุ” เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้เภสัชกรรมไทยในต้นฉบับ จึงคงข้อความตามตำราไว้โดยไม่เทียบตรงกับชื่อโรค กลไก หรือการวินิจฉัยทางการแพทย์ปัจจุบัน
โดยเฉพาะอาการ หอบ หืด หายใจลำบาก หรือไข้รุนแรง ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์ และไม่ควรใช้ข้อมูลสรรพคุณตามตำราแทนการรักษาที่เหมาะสม
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม