ส้มโอ

🌿 ส้มโอ

ส้มโอ เป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ส้ม แตกกิ่งก้านเป็นพุ่ม ใบเป็นใบเดี่ยวสีเขียวเข้ม ก้านใบมีปีก ดอกสีขาวและมีกลิ่นหอม

ผลมีขนาดใหญ่ เปลือกหนา สีเขียวถึงเหลือง ภายในแบ่งเป็นกลีบ เนื้อผลมีหลายสีตามพันธุ์ ตั้งแต่ขาว เหลืองอ่อน ชมพู จนถึงแดง มีรสหวานหรือหวานอมเปรี้ยว

ตามแหล่งอ้างอิงหลัก ส่วนที่ใช้เป็นยา คือ เปลือกลูก

🍊 เปลือกลูก

🌿 รสยา

รสร้อนหอม

✨ สรรพคุณ

• แก้ลมวิงเวียน  
• แก้หน้ามืด  
• แก้ตาลาย  
• แก้ใจสั่น

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

ส้มโอในตำรารายการนี้จำง่ายมาก เพราะใช้เพียงส่วนเดียว คือ “เปลือกลูก”

เปลือก → ร้อนหอม → กลุ่มอาการลม

💫 วิงเวียน  
🌫️ หน้ามืด  
👁️ ตาลาย  
❤️ ใจสั่น

จุดที่น่าสังเกตคือ สรรพคุณของเปลือกส้มโอในรายการนี้อยู่ในกลุ่มเดียวกับเครื่องยาผิวส้มหลายชนิด ซึ่งมีน้ำมันหอมระเหยและจัดอยู่ในกลุ่มยาหอมแก้ลมตามองค์ความรู้เภสัชกรรมไทย

🧠 จุดจำง่าย

“ส้มโอ เปลือกร้อนหอม — แก้ลม วิงเวียน หน้ามืด ตาลาย ใจสั่น”

หรือจำสั้น ๆ

เปลือก → หอมร้อน → ลม

📚 ศัพท์น่ารู้

🔥 รสร้อนหอม

เป็นลักษณะรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย มีความร้อนร่วมกับกลิ่นหอมจากน้ำมันระเหย มักสัมพันธ์กับการกระจายลมและบรรเทาอาการในกลุ่มวิงเวียน หน้ามืด หรือความผิดปกติจากลมบางลักษณะ

💨 แก้ลม

คำว่า “ลม” ในแพทย์แผนไทยมีความหมายกว้างกว่าลมในทางเดินอาหาร เป็นหนึ่งในธาตุและสมุฏฐานของร่างกาย

เมื่อลมผิดปกติอาจแสดงอาการได้หลายลักษณะ เช่น วิงเวียน หน้ามืด ตาลาย ใจสั่น แน่น หรือจุกเสียด ขึ้นอยู่กับชนิดและตำแหน่งของลม

💫 วิงเวียน

หมายถึงอาการมึนงง โคลงเคลง หรือรู้สึกเหมือนสิ่งรอบตัวหมุน ซึ่งอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งความผิดปกติของหูชั้นใน ความดันโลหิต ระดับน้ำตาล ระบบประสาท หรือระบบหัวใจและหลอดเลือด

🌫️ หน้ามืด

หมายถึงอาการวูบ มองเห็นมืดลง หรือรู้สึกคล้ายจะหมดสติ โดยเฉพาะเมื่อเปลี่ยนท่าทางอย่างรวดเร็ว

👁️ ตาลาย

เป็นอาการมองเห็นพร่า เห็นภาพผิดปกติ หรือรู้สึกโคลงเคลงร่วมกับอาการวิงเวียนตามบริบทของตำรา

❤️ ใจสั่น

หมายถึงความรู้สึกว่าหัวใจเต้นแรง เต้นเร็ว หรือเต้นผิดจังหวะ สรรพคุณ “แก้ใจสั่น” เป็นข้อมูลตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ควรใช้เปลือกส้มโอแทนการตรวจหาสาเหตุของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

🍊 เปลือกลูก

เปลือกส้มโอมีต่อมน้ำมันหอมระเหยจำนวนมาก โดยเฉพาะบริเวณผิวชั้นนอก จึงมีกลิ่นหอมชัดเจน

สำหรับรายการนี้ ตำราระบุเฉพาะ “เปลือกลูก” เป็นส่วนที่ใช้เป็นยา ไม่ได้ระบุเนื้อผล เมล็ด ใบ หรือดอก จึงไม่ควรนำสรรพคุณของเปลือกไปใช้แทนส่วนอื่นของต้นโดยอัตโนมัติ

⚠️ หมายเหตุด้านชื่อวิทยาศาสตร์

เอกสารเก่าจำนวนหนึ่งใช้ชื่อ Citrus grandis (L.) Osbeck สำหรับส้มโอ

อนุกรมวิธานปัจจุบันของ Kew Science ยอมรับชื่อ Citrus maxima (Burm.) Merr. และจัด Citrus grandis เป็นชื่อพ้อง

ฐานข้อมูล PikadThai จึงควรใช้ Citrus maxima (Burm.) Merr. เป็นชื่อหลัก และเก็บ Citrus grandis (L.) Osbeck ไว้เป็นชื่อพ้องเพื่อเชื่อมโยงกับตำราและเอกสารเดิม

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย

ข้อมูลส่วนที่ใช้ รสยา และสรรพคุณยึดตามตำราต้นฉบับของฐานข้อมูล PikadThai ส่วนข้อมูลลักษณะพืช ชื่อวิทยาศาสตร์ และข้อมูลความปลอดภัยใช้แหล่งวิชาการสมัยใหม่ประกอบ