สนแผง

# 🌿 สนแผง

สนแผง เป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นไม่ผลัดใบ แตกกิ่งก้านมาก กิ่งย่อยและใบเรียงตัวเป็นแผงแบนซึ่งเป็นลักษณะเด่นของพืชชนิดนี้

ใบมีขนาดเล็กเป็นรูปเกล็ด เรียงแนบกับกิ่ง เปลือกต้นสีน้ำตาลอมแดงและแตกเป็นเกล็ด

ตามแหล่งอ้างอิงหลัก ส่วนที่ใช้เป็นยา ได้แก่ เปลือกต้น และใบ

# 🌳 เปลือกต้น

## 🌿 รสยา

รสฝาด

## ✨ สรรพคุณ

• ใช้กวาดช่องคลอดเพื่อรักษาระดูขาวให้แห้งไป

# 🍃 ใบ

## 🌿 รสยา

รสฝาดเย็น

## ✨ สรรพคุณ

• แก้ฟกช้ำ  
• แก้อาเจียนเป็นโลหิต

# 💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

สนแผงมีส่วนที่ใช้เพียง 2 ส่วน และสามารถจำแยกได้ชัดเจนจากตำแหน่งที่ใช้

🌳 เปลือกต้น → ฝาด → ระดูขาว

🍃 ใบ → ฝาดเย็น → ฟกช้ำ + อาเจียนเป็นโลหิต

# 🧠 จุดจำง่าย

“สนแผง เปลือกฝาดแก้ระดูขาว ใบฝาดเย็นแก้ฟกช้ำ–อาเจียนเป็นเลือด”

หรือจำสั้น ๆ ว่า

เปลือก → ระดูขาว

ใบ → ช้ำ + โลหิต

# 📚 ศัพท์น่ารู้

## 🌸 ระดูขาว

เป็นศัพท์ดั้งเดิมที่ใช้กล่าวถึงสิ่งคัดหลั่งจากช่องคลอดของสตรี หรือสิ่งที่ปัจจุบันเรียกว่า “ตกขาว”

ตกขาวบางลักษณะเป็นภาวะปกติ แต่หากมีสีหรือกลิ่นผิดปกติ คัน แสบร้อน ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดปน ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ เนื่องจากอาจสัมพันธ์กับการติดเชื้อหรือความผิดปกติทางนรีเวช

## 🧴 กวาดช่องคลอด

เป็นวิธีใช้ยาภายนอกตามถ้อยคำในตำราเดิม หมายถึงการนำตัวยาที่เตรียมไว้ไปใช้บริเวณช่องคลอดตามวิธีทางการแพทย์แผนไทย

คำนี้ควรเก็บไว้ในฐานข้อมูลในฐานะองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ควรตีความเป็นคำแนะนำให้บดเปลือกต้นหรือใส่สมุนไพรเข้าสู่ช่องคลอดด้วยตนเอง

## 🤕 ฟกช้ำ

หมายถึงอาการช้ำจากแรงกระแทก ทำให้มีเลือดออกใต้ผิวหนัง บวม หรือปวด โดยมักไม่มีบาดแผลเปิด

หากเกิดหลังอุบัติเหตุรุนแรง บวมมาก ปวดมาก เคลื่อนไหวไม่ได้ หรือสงสัยกระดูกหัก ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

## 🩸 อาเจียนเป็นโลหิต

หมายถึงการอาเจียนที่มีเลือดปนหรืออาเจียนออกมาเป็นเลือด ซึ่งในการแพทย์ปัจจุบันถือเป็นอาการสำคัญที่อาจสัมพันธ์กับเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนต้น

สรรพคุณ “แก้อาเจียนเป็นโลหิต” เป็นข้อมูลตามตำราเดิม ไม่ควรใช้ใบสนแผงเพื่อรักษาอาการดังกล่าวด้วยตนเอง

## 🌿 รสฝาด

เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย มีลักษณะทำให้รู้สึกฝาดหรือฝืดในปาก ตามองค์ความรู้ดั้งเดิมมักสัมพันธ์กับคุณสมบัติในการสมานหรือทำให้เนื้อเยื่อกระชับ

## ❄️ รสฝาดเย็น

เป็นคุณลักษณะของรสฝาดร่วมกับฤทธิ์เย็นตามการจำแนกรสยาไทย สำหรับสนแผง ตำราระบุรสนี้เฉพาะส่วนใบ

# ⚠️ หมายเหตุด้านชื่อ

สนแผงมีชื่ออีกชื่อหนึ่งว่า “สนหางสิงห์” และในเอกสารเก่าอาจพบชื่อวิทยาศาสตร์ Biota orientalis หรือ Thuja orientalis

ปัจจุบันใช้ชื่อ Platycladus orientalis (L.) Franco เป็นชื่อวิทยาศาสตร์หลัก

# ⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย

การใช้สมุนไพรกับช่องคลอด อาการเลือดออก หรืออาการอาเจียนเป็นเลือดควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสมก่อนเสมอ