ลั่นทม

🌿 ลั่นทม

ลั่นทม เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อมถึงขนาดกลาง ทุกส่วนของต้นมีน้ำยางสีขาว ใบเป็นใบเดี่ยว มักรวมอยู่บริเวณปลายกิ่ง ดอกออกเป็นช่อและมีกลิ่นหอม

ตามแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า ในทางยารายการนี้ “ใช้เฉพาะลั่นทมไทย” และใช้เฉพาะส่วนแก่น

🪵 แก่น

🌿 รสยา

รสขมเอียน

✨ สรรพคุณ

• ถ่ายโลหิต  
• ถ่ายเสมหะ  
• ถ่ายพิษทับป่วง

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

ลั่นทมเป็นตัวที่จำง่าย เพราะในแหล่งอ้างอิงหลักใช้เพียงส่วนเดียว คือ “แก่น”

จำจาก

แก่น → ขมเอียน → ถ่าย 3 อย่าง

🩸 ถ่ายโลหิต

🫁 ถ่ายเสมหะ

☠️ ถ่ายพิษทับป่วง

🧠 จุดจำง่าย

“ลั่นทมไทย แก่นขมเอียน — ถ่ายโลหิต ถ่ายเสมหะ ถ่ายพิษทับป่วง”

จุดสำคัญที่ควรจำ คือ ตำราระบุชัดว่า

“ใช้เฉพาะลั่นทมไทย”

📚 ศัพท์น่ารู้

🩸 ถ่ายโลหิต

เป็นศัพท์ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการใช้ยาในกลุ่มที่ช่วยระบายความผิดปกติซึ่งสัมพันธ์กับโลหิตตามแนวคิดดั้งเดิม ไม่ได้หมายถึงการทำให้เลือดออกโดยตรง

🫁 ถ่ายเสมหะ

หมายถึงการช่วยระบายสิ่งที่จัดอยู่ในสมุฏฐานเสมหะออกจากร่างกายตามหลักแพทย์แผนไทย ความหมายกว้างกว่าการขับเสมหะออกจากระบบทางเดินหายใจเพียงอย่างเดียว

☠️ พิษทับป่วง

เป็นถ้อยคำโบราณที่ปรากฏในแหล่งอ้างอิงหลักของรายการนี้ จึงคงคำเดิมไว้เพื่อความถูกต้องตามต้นฉบับ

คำว่า “ถ่ายพิษทับป่วง” สื่อถึงการใช้เครื่องยาเพื่อระบายพิษหรือความผิดปกติในกลุ่มอาการที่ตำราเรียกว่า “ทับป่วง” ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ควรนำไปเทียบตรงกับชื่อโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบันโดยไม่มีบริบทของคัมภีร์ประกอบ

🌿 รสขมเอียน

เป็นรสยาที่มีความขมร่วมกับลักษณะเอียนตามการจำแนกรสยาในเภสัชกรรมไทย มักพบในเครื่องยาที่มีฤทธิ์ค่อนข้างแรง จึงต้องพิจารณาวิธีเตรียมและขนาดการใช้อย่างเหมาะสม

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ