ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

BOTANICAL PROFILE

ยี่โถไทย

ชื่อวิทยาศาสตร์: Nerium oleander L. วงศ์: Apocynaceae

กลับไปดูสมุนไพรทั้งหมด
ภาพหลักของ ยี่โถไทย · แสดงเต็มภาพ

OVERVIEW

รายละเอียดเบื้องต้น

ยี่โถไทยเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดย่อม มีกิ่งแตกเป็นพุ่ม ทุกส่วนมีน้ำยางสีขาว ใบเป็นใบเดี่ยว รูปแคบยาวถึงรูปขอบขนาน แผ่นใบค่อนข้างหนา ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายกิ่ง มีทั้งสีแดง ชมพู ขาว และสีอื่นตามพันธุ์ โดยยี่โถที่ใช้ชื่อ “ยี่โถไทย” ในเอกสารไทยสัมพันธ์กับพืชสกุล Nerium ซึ่งเป็นพืชที่มีพิษต่อหัวใจ เภสัชศาสตร์ มหิดล ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุว่าเป็น ไม้ยืนต้นขนาดย่อม และกล่าวถึง 2 กลุ่มส่วนที่ใช้ ได้แก่ ใบและดอก กับ เปลือกราก

MAIN PROPERTIES

สรรพคุณและรายละเอียด

🌿 ยี่โถไทย

ยี่โถไทย เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม ใบรูปแคบยาว แผ่นใบค่อนข้างหนา ดอกออกเป็นช่อและมีหลายสี ตามแหล่งอ้างอิงหลักกล่าวถึงการใช้ ใบและดอก รวมถึงเปลือกราก โดยต้องระมัดระวังอย่างยิ่ง เนื่องจากพืชชนิดนี้มีพิษต่อหัวใจ

🍃🌸 ใบและดอก

🌿 รสยา

รสหอมเย็น

✨ สรรพคุณ

• บำรุงหัวใจ  
• ขับชีพจร

🌳 เปลือกราก

🌿 รสยา

รสเมา

☠️ สรรพคุณและพิษ

• เป็นพิษต่อหัวใจ  
• ทำให้เสียชีวิตได้

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

ยี่โถไทยมีจุดจำสำคัญ คือ ส่วนต่าง ๆ ของพืชมีบทบาทแตกต่างกันอย่างชัดเจน

ใบและดอก → หอมเย็น → บำรุงหัวใจ + ขับชีพจร

เปลือกราก → เมา → เป็นพิษต่อหัวใจ + อันตรายถึงชีวิต

🧠 จุดจำง่าย

“ยี่โถไทย ใบ–ดอกหอมเย็นบำรุงหัวใจ แต่เปลือกรากรสเมาเป็นพิษถึงชีวิต”

จึงต้องจำพร้อมกันทั้ง “สรรพคุณ” และ “ความเป็นพิษ” ไม่ควรจำเพียงว่าพืชชนิดนี้เป็นยาบำรุงหัวใจ

📚 ศัพท์น่ารู้

❤️ บำรุงหัวใจ

ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงคุณสมบัติของตัวยาที่ใช้ส่งเสริมการทำงานหรือกำลังของหัวใจตามแนวคิดดั้งเดิม ไม่ได้หมายความว่าสามารถใช้รักษาโรคหัวใจในปัจจุบันได้

💓 ขับชีพจร

เป็นถ้อยคำตามตำราแพทย์แผนไทยที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมหรือกระตุ้นการเดินของชีพจรตามองค์ความรู้เดิม ไม่ควรตีความเป็นการปรับอัตราการเต้นของหัวใจด้วยตนเอง

🌿 รสหอมเย็น

เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย ประกอบด้วยคุณลักษณะของความหอมและความเย็น ซึ่งพบในตัวยากลุ่มที่สัมพันธ์กับการบำรุงหัวใจและแก้ลมบางประเภท

☠️ รสเมา

เป็นการจำแนกรสยาของเครื่องยาที่มีฤทธิ์แรงหรือมีความเป็นพิษบางประการ การพบคำว่า “รสเมา” จึงเป็นจุดที่ต้องเพิ่มความระมัดระวังในการใช้

❤️‍🩹 พิษต่อหัวใจ

ยี่โถมีสารในกลุ่ม cardiac glycosides ซึ่งสามารถรบกวนการนำไฟฟ้าและจังหวะการเต้นของหัวใจได้ หากได้รับพิษอาจเกิดคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ ชีพจรผิดปกติ ความดันโลหิตผิดปกติ หัวใจเต้นผิดจังหวะ และอาจรุนแรงถึงเสียชีวิต

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย โดยเฉพาะยี่โถไทยซึ่งเป็นพืชที่มีพิษต่อหัวใจ ไม่ควรนำไปทดลองใช้หรือปรุงยาเอง