BOTANICAL PROFILE
ยาสูบ
ชื่อวิทยาศาสตร์: Nicotiana tabacum L. วงศ์: Solanaceae ยาสูบอยู่ในวงศ์เดียวกับมะเขือ พริก มะเขือเทศ และมะแว้ง แต่มีสารสำคัญที่เด่นคือ นิโคติน (nicotine) ซึ่งมีฤทธิ์ต่อระบบประสาทและมีความเป็นพิษได้
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ยาสูบเป็นไม้พุ่มขนาดย่อม ลำต้นตั้งตรง ใบเป็นใบเดี่ยวขนาดใหญ่ เรียงสลับ รูปไข่ถึงรูปรี ปลายใบแหลม ผิวใบมีขนอ่อนและค่อนข้างเหนียว ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายยอด ลักษณะเป็นหลอด ปลายแผ่ออกเป็นแฉก สีชมพูถึงชมพูอมแดง ผลเป็นผลแห้ง ภายในมีเมล็ดขนาดเล็กจำนวนมาก ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุว่า ใบแก่หั่นเป็นฝอยใช้เป็นยาสูบ และส่วนที่กล่าวถึงในด้านสรรพคุณ คือ ใบยาสูบ
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 ยาสูบ
ยาสูบ เป็นไม้พุ่มขนาดย่อม ใบมีขนาดใหญ่และมีกลิ่นเฉพาะตัว ตามแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า ใบแก่สามารถนำมาหั่นเป็นฝอยใช้เป็นยาสูบ
ส่วนที่ใช้ตามข้อมูลในรายการนี้ คือ ใบยาสูบ
🍃 ใบยาสูบ
🌿 รสยา
รสเมา
✨ สรรพคุณ
• ผสมทำยานัตถุ์
• แก้หวัด
• แก้คัดจมูก
• แก้ริดสีดวงจมูก
• แช่เอาน้ำผสมยา ใช้ทาแก้โรคผิวหนัง
• แก้หิด
• แก้กลาก
• แก้เกลื้อน
• แก้ผื่นคัน
• ฆ่าตัวหนอน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
ยาสูบมีจุดจำสำคัญอยู่ที่ รสเมา และการใช้ตามองค์ความรู้เดิมแบ่งได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่
👃 กลุ่มจมูกและทางเดินหายใจ
• ผสมทำยานัตถุ์
• แก้หวัด
• แก้คัดจมูก
• แก้ริดสีดวงจมูก
🧴 กลุ่มโรคผิวหนัง
• หิด
• กลาก
• เกลื้อน
• ผื่นคัน
🪱 กลุ่มกำจัดตัวหนอน
• ฆ่าตัวหนอน
🧠 จุดจำง่าย
“ยาสูบ รสเมา — เด่นจมูก ผิวหนัง และฆ่าตัวหนอน”
จำเป็นคำสั้น ๆ ได้ว่า
จมูก → หวัด + คัดจมูก + ริดสีดวงจมูก
ผิวหนัง → หิด + กลาก + เกลื้อน + ผื่นคัน
หนอน → ฆ่าตัวหนอน
📚 ศัพท์น่ารู้
👃 ยานัตถุ์
เป็นรูปแบบยาที่ใช้โดยการสูดหรือเป่าเข้าสู่โพรงจมูกตามวิธีการใช้ยาแบบดั้งเดิม ในตำรับอาจประกอบด้วยตัวยาหลายชนิด ไม่ได้หมายถึงการนำใบยาสูบมาใช้เดี่ยว ๆ โดยอัตโนมัติ
🌿 รสเมา
เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย ใช้กับตัวยาที่มีฤทธิ์ต่อระบบประสาทหรือมีคุณสมบัติในกลุ่มเมา การใช้จำเป็นต้องคำนึงถึงปริมาณและความเป็นพิษ
👃 ริดสีดวงจมูก
เป็นศัพท์ดั้งเดิมที่ใช้กล่าวถึงความผิดปกติเรื้อรังบริเวณโพรงจมูก ซึ่งอาจมีอาการคัดจมูก มีเนื้อหรือก้อนผิดปกติ หรืออาการอื่นร่วมด้วย ไม่ควรนำไปเทียบกับโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง
🧴 หิด กลาก และเกลื้อน
เป็นโรคผิวหนังที่มีสาเหตุแตกต่างกัน หิดเกิดจากไร ส่วนกลากและเกลื้อนสัมพันธ์กับเชื้อรา สรรพคุณที่ระบุในที่นี้เป็นข้อมูลตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ได้หมายความว่ายาสูบเป็นการรักษามาตรฐานในปัจจุบัน
🪱 ฆ่าตัวหนอน
ในบริบทของตำรายา หมายถึงฤทธิ์ที่ใช้กำจัดตัวหนอนหรือสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กบางชนิด สะท้อนถึงความแรงและความเป็นพิษของเครื่องยา จึงไม่ควรนำไปใช้กับบาดแผลหรือร่างกายโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
☠️ นิโคติน
เป็นสารสำคัญในยาสูบ มีฤทธิ์ต่อระบบประสาทและทำให้เกิดการเสพติดได้ หากได้รับในปริมาณมากอาจเกิดพิษ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ ใจสั่น เหงื่อออก สับสน หรืออาการรุนแรงต่อระบบหัวใจและระบบประสาท
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม