BOTANICAL PROFILE
มะฮอกกานี
Swietenia macrophylla King วงศ์: Meliaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะฮอกกานีเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ลำต้นเปลาตรง เรือนยอดเป็นพุ่ม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก มีใบย่อยหลายใบ ดอกขนาดเล็กออกเป็นช่อ ผลเป็นผลแห้งมีเปลือกแข็ง เมื่อแก่จะแตกออก ภายในมีเมล็ดแบนและมีปีกจำนวนมาก ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุว่าเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลาง และส่วนที่ใช้เป็นยา คือ เมล็ดใน เมื่อพิจารณาร่วมกับรายการก่อนหน้า “มะแฮ็คโกนี” ซึ่งแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า ใบและผลเล็กกว่ามะฮอกกานี มะฮอกกานีในรายการนี้จึงสอดคล้องกับ มะฮอกกานีใบใหญ่
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะฮอกกานี
มะฮอกกานี เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ส่วนที่ใช้เป็นยาตามแหล่งอ้างอิงหลัก คือ เมล็ดใน
🌰 เมล็ดใน
🌿 รสยา
รสขมจัด
✨ สรรพคุณ
- แก้ไข้จับสั่น (มาลาเรีย)
- แก้ไข้ตัวร้อน
สรรพคุณ “แก้ไข้จับสั่น (มาลาเรีย)” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำไปใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษามาลาเรียด้วยการแพทย์ปัจจุบัน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🌰 จำจาก “เมล็ดใน”
เมล็ดใน → ขมจัด → ไข้จับสั่น + ไข้ตัวร้อน
🧠 จุดจำง่าย
“มะฮอกกานี เมล็ดในขมจัด — จับสั่นก็แก้ ตัวร้อนก็แก้”
จำสั้น ๆ เป็น
ขมจัด → จับสั่น → ตัวร้อน
และแยกจากตัวก่อนหน้าได้ว่า
มะแฮ็คโกนี → จับสั่น + ไข้ป้าง
มะฮอกกานี → จับสั่น + ไข้ตัวร้อน
📚 ศัพท์น่ารู้
ไข้จับสั่น
เป็นคำเรียกกลุ่มอาการไข้ที่มีช่วง หนาวสั่นสลับกับตัวร้อน ในแหล่งอ้างอิงหลักระบุวงเล็บไว้ว่า “มาลาเรีย” จึงเป็นการเชื่อมโยงตามองค์ความรู้ในตำรานี้
มาลาเรีย
เป็นโรคติดเชื้อจากเชื้อ Plasmodium ซึ่งติดต่อผ่านยุงก้นปล่อง อาจมีไข้ หนาวสั่น เหงื่อออก อ่อนเพลีย และสามารถเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ สรรพคุณของเมล็ดมะฮอกกานีที่ระบุในที่นี้เป็นข้อมูลตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ใช่การทดแทนยารักษามาลาเรีย
ไข้ตัวร้อน
เป็นคำบรรยายอาการที่มีความร้อนของร่างกายหรือมีไข้ ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทยต้องพิจารณาร่วมกับลักษณะไข้ สมุฏฐาน และอาการอื่น ไม่ใช่ชื่อโรคเฉพาะชนิดเดียว
รสขมจัด
เป็นการจำแนกรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย หมายถึงเครื่องยาที่มีรสขมเด่นชัด การใช้จริงต้องคำนึงถึงชนิดยา ปริมาณ และวิธีเตรียมอย่างเหมาะสม
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม