BOTANICAL PROFILE
มะม่วง
Mangifera indica L. วงศ์: Anacardiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะม่วงเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ เรือนยอดเป็นพุ่ม ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีแกมขอบขนานถึงรูปหอก ใบอ่อนมักมีสีแดงหรือแดงอมม่วง ดอกขนาดเล็กออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ผลมีรูปร่างแตกต่างกันตามพันธุ์ ภายในมีเมล็ดขนาดใหญ่หนึ่งเมล็ด ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ส่วนของมะม่วงที่ใช้เป็นยา คือ เมล็ดใน และยังกล่าวถึง กาฝากมะม่วง แยกไว้อีกหนึ่งรายการ
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะม่วง
มะม่วง เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ส่วนที่ใช้เป็นยาตามแหล่งอ้างอิงหลัก คือ เมล็ดใน และยังมีการระบุ กาฝากมะม่วง เป็นเครื่องยาอีกชนิดหนึ่งแยกต่างหาก
🌰 เมล็ดใน
🌿 รสยา
รสฝาด
✨ สรรพคุณ
- แก้ท้องร่วง
- สมานลำไส้
- ทาบาดแผลทำให้หายเร็ว
🌿 กาฝากมะม่วง
🌿 รสยา
รสเย็น
✨ สรรพคุณ
- แก้ปวดศีรษะ
- แก้ความดันโลหิตสูง
หมายเหตุ: กาฝากมะม่วงเป็นพืชกาฝากที่ขึ้นอาศัยบนต้นมะม่วง มิใช่ส่วนหนึ่งของต้นมะม่วง และแหล่งอ้างอิงหลักไม่ได้ระบุชนิดพืชของกาฝาก จึงไม่ควรระบุชนิดทางพฤกษศาสตร์โดยการคาดเดา
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🌰 จำจาก “เมล็ดใน”
เมล็ดใน → ฝาด → ท้องร่วง + สมานลำไส้ + สมานแผล
🌿 จำจาก “กาฝากมะม่วง”
กาฝากมะม่วง → เย็น → ปวดศีรษะ + ความดันโลหิตสูง
🧠 จุดจำง่าย
“มะม่วง เมล็ดในฝาดสมาน — กาฝากเย็นเด่นศีรษะและความดัน”
จำแยกเป็น 2 กลุ่มง่าย ๆ
เมล็ดใน → ลำไส้ + แผล
กาฝาก → ศีรษะ + ความดัน
📚 ศัพท์น่ารู้
เมล็ดใน
หมายถึงส่วนเนื้อภายในเมล็ดที่อยู่ภายใต้เปลือกแข็งของเมล็ดมะม่วง ไม่ใช่เนื้อผลมะม่วงที่รับประทานทั่วไป
สมานลำไส้
ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการช่วยให้เนื้อเยื่อหรือภาวะที่หย่อนหรือมีการขับถ่ายมากเกินกลับกระชับขึ้น ซึ่งมักสัมพันธ์กับเครื่องยารสฝาด
สมานแผล
หมายถึงการช่วยให้ขอบแผลหรือเนื้อเยื่อกระชับและเอื้อต่อการฟื้นตัวของบาดแผลตามองค์ความรู้ยาไทย ไม่ได้หมายถึงการฆ่าเชื้อหรือรักษาแผลติดเชื้อโดยตรง
กาฝาก
เป็นพืชที่เจริญอาศัยบนต้นไม้อื่นและดูดน้ำหรือธาตุอาหารจากพืชเจ้าบ้าน คำว่า “กาฝากมะม่วง” จึงหมายถึงกาฝากที่ขึ้นบนต้นมะม่วง ไม่ใช่กิ่งหรือส่วนหนึ่งของมะม่วง
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม