BOTANICAL PROFILE
มะฝ่อ
Mallotus nudiflorus (L.) Kulju & Welzen วงศ์: Euphorbiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะฝ่อเป็นไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ โคนต้นอาจมีพูพอนเล็กน้อย ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้าม รูปไข่กว้างถึงรูปรี ดอกแยกเพศ และผลมีลักษณะค่อนข้างกลม ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ระบุส่วนที่ใช้เป็นยา ได้แก่ ใบ เปลือกต้น และราก โดยเปลือกต้นและรากถูกระบุรวมกัน จึงคงข้อมูลเป็นกลุ่มเดียวตามแหล่งอ้างอิงหลัก
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะฝ่อ
มะฝ่อ เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ส่วนที่ใช้เป็นยาตามแหล่งอ้างอิงหลัก ได้แก่ ใบ เปลือกต้น และราก
🍃 ใบ
🌿 รสยา
รสร้อน
✨ สรรพคุณ
- แก้ปวดท้อง
- แก้ท้องขึ้น
- แก้ลูกอัณฑะยาน
🧪 วิธีใช้
ตามแหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า
“ลนไฟนาบท้องเด็ก”
🌳 เปลือกต้น และ 🌱 ราก
🌿 รสยา
รสเมาเบื่อ
✨ สรรพคุณ
- แก้พิษโรคอันเกิดต่อผิวหนังซึ่งมีอาการคัน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🍃 จำจาก “ใบ”
ใบ → รสร้อน → ปวดท้อง ท้องขึ้น ลูกอัณฑะยาน → ลนไฟนาบท้องเด็ก
🌳🌱 จำจาก “เปลือกต้น–ราก”
เปลือกต้น–ราก → เมาเบื่อ → แก้พิษโรคผิวหนังที่มีอาการคัน
🧠 จุดจำง่าย
“มะฝ่อ ใบร้อนแก้ท้อง — เปลือกและรากเมาเบื่อแก้พิษคัน”
จำแยกเป็น 2 กลุ่มง่าย ๆ คือ
ใบ → ท้องและการนาบ
เปลือก–ราก → ผิวหนังและอาการคัน
📚 ศัพท์น่ารู้
ท้องขึ้น
เป็นคำที่ใช้กล่าวถึงอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือมีลมคั่งจนรู้สึกแน่นท้อง ตามบริบทขององค์ความรู้การแพทย์ดั้งเดิม
ลูกอัณฑะยาน
หมายถึงภาวะที่ถุงอัณฑะหรือลูกอัณฑะมีลักษณะหย่อนยานลงกว่าปกติ ข้อความนี้เป็นสรรพคุณตามแหล่งอ้างอิงหลัก มิได้หมายถึงการวินิจฉัยหรือการรักษาโรคของอัณฑะทุกชนิด
ลนไฟนาบ
หมายถึงการนำส่วนของสมุนไพรผ่านความร้อนจากไฟพอเหมาะก่อนนำมานาบหรือวางบริเวณที่ต้องการ เป็นวิธีใช้ยาภายนอกตามภูมิปัญญาดั้งเดิม ต้องระวังอุณหภูมิไม่ให้เกิดแผลไหม้ โดยเฉพาะเมื่อใช้กับเด็ก
รสเมาเบื่อ
เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทย ใช้เรียกตัวยาที่มีลักษณะฤทธิ์ในกลุ่มเมาเบื่อ การใช้ต้องระมัดระวังชนิดยา ปริมาณ และวิธีใช้ ไม่ควรดัดแปลงเป็นการรับประทานเอง
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม