BOTANICAL PROFILE
มะคำไก่
Drypetes roxburghii (Wall.) Hurus. วงศ์: Putranjivaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะคำไก่เป็นไม้ยืนต้น ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรีถึงรูปรีแกมขอบขนาน โคนใบมักเบี้ยว ขอบใบหยักตื้น ๆ ใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ตามแหล่งข้อมูลพฤกษศาสตร์ของ TH-BIF ชื่อ มะคำไก่ ใช้กับพืชชนิด Drypetes roxburghii (Wall.) Hurus. และมีชื่อไทยอื่น เช่น ประคำไก่ มะคำดีไก่ มะองนก และมักค้อ THBIF ตาม แหล่งอ้างอิงหลัก ส่วนที่ใช้เป็นยา ได้แก่ ใบ ราก และทั้ง 5
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะคำไก่
มะคำไก่ เป็นไม้ยืนต้น ส่วนที่ใช้เป็นยาตามแหล่งอ้างอิงหลัก ได้แก่ ใบ ราก และทั้ง 5
🍃 ใบ
🌿 รสยา
รสขมเบื่อเล็กน้อย
✨ สรรพคุณ
- ทำให้ละเอียด
- พอกแก้พิษฝี
🌱 ราก
🌿 รสยา
รสขมเบื่อเล็กน้อย
✨ สรรพคุณ
- แก้กระษัย
- แก้เส้นเอ็น
- ทำให้เส้นเอ็นหย่อน
🌿 ทั้ง 5
🌿 รสยา
รสขมเบื่อเล็กน้อย
✨ สรรพคุณ
- แก้ริดสีดวง
- ขับปัสสาวะ
- แก้กระษัย
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🍃 จำจาก “ใบ”
ใบ → ขมเบื่อเล็กน้อย → ทำให้ละเอียด พอกแก้พิษฝี
🌱 จำจาก “ราก”
ราก → ขมเบื่อเล็กน้อย → แก้กระษัย แก้เส้นเอ็น ทำให้เส้นเอ็นหย่อน
🌿 จำจาก “ทั้ง 5”
ทั้ง 5 → ขมเบื่อเล็กน้อย → ริดสีดวง ปัสสาวะ กระษัย
🧠 จุดจำง่าย
“มะคำไก่ ขมเบื่อ — ใบแก้ฝี รากแก้เส้น ทั้ง 5 แก้ริดสีดวงและกระษัย”
📚 ศัพท์น่ารู้
ทั้ง 5
ในองค์ความรู้เภสัชกรรมไทย หมายถึงการใช้ส่วนสำคัญของพืชรวมกัน 5 ส่วน ซึ่งโดยทั่วไปมักประกอบด้วย ราก ต้น ใบ ดอก และผล ทั้งนี้ต้องพิจารณาตามบริบทของพืชและตำราที่ใช้อ้างอิง
กระษัย
เป็นคำในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้เรียกกลุ่มอาการเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับความเสื่อม ความซูบผอม ความอ่อนเพลีย หรือความผิดปกติของธาตุและระบบต่าง ๆ มิได้หมายถึงโรคใดโรคหนึ่งโดยตรงในทางการแพทย์ปัจจุบัน
พิษฝี
ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงอาการพิษหรือความผิดปกติที่สัมพันธ์กับฝี เช่น บวม แดง ร้อน ปวด หรือมีหนองตามลักษณะของโรค
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม