BOTANICAL PROFILE
มะขวิด
Limonia acidissima L. วงศ์: Rutaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะขวิดเป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อมถึงขนาดกลาง ลำต้นและกิ่งมักมีหนาม ใบเป็นใบประกอบ ดอกออกเป็นช่อ ผลมีลักษณะกลม เปลือกผลแข็ง เนื้อในผลมีกลิ่นเฉพาะตัวและมีเมล็ดจำนวนมาก แหล่งอ้างอิงหลักระบุว่า มะขวิดมี 2 ชนิด คือ มะขวิดตัวผู้และมะขวิดตัวเมีย โดยมะขวิดตัวผู้เป็นต้นเล็ก ออกดอกแล้วไม่ติดผล และนิยมใช้ทำยา ส่วนมะขวิดตัวเมียเป็นต้นใหญ่ ออกดอกและติดลูก ส่วนที่ใช้เป็นยาที่อ่านได้จากแหล่งอ้างอิงหลัก ได้แก่ เปลือกต้น ใบ และราก
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะขวิด
มะขวิด เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อมถึงขนาดกลาง แหล่งอ้างอิงหลักกล่าวถึงมะขวิด 2 ชนิด คือ มะขวิดตัวผู้ ซึ่งต้นเล็ก ออกดอกแล้วไม่ติดผลและนิยมใช้ทำยา กับ มะขวิดตัวเมีย ซึ่งต้นใหญ่กว่าและออกดอกติดลูก
ส่วนที่ใช้เป็นยาตามข้อมูลที่ปรากฏ ได้แก่ เปลือกต้น ใบ และราก
🌳 เปลือกต้น
🌿 รสยา
รสเปรี้ยว
✨ สรรพคุณ
- แก้ไข้เพื่อโลหิต
- แก้เม็ดผื่นคัน
🍃 ใบ
🌿 รสยา
รสเปรี้ยว
✨ สรรพคุณ
- ดับพิษไข้
- แก้ไข้ตัวร้อน
- แก้ไข้หัว
🌱 ราก
🌿 รสยา
รสจืดเย็นติดเปรี้ยว
📝 ข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงหลัก
ข้อความสรรพคุณของ ราก อยู่บริเวณขอบล่างของภาพที่ส่งมาและถูกตัดออก ทำให้ไม่สามารถอ่านได้ครบถ้วน จึงยังไม่เติมสรรพคุณส่วนนี้เพื่อหลีกเลี่ยงการเดาข้อมูลจากแหล่งอื่น
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🌳 จำจาก “เปลือกต้น”
เปลือกต้น → เปรี้ยว → ไข้เพื่อโลหิต + เม็ดผื่นคัน
🍃 จำจาก “ใบ”
ใบ → เปรี้ยว → ดับพิษไข้ + ไข้ตัวร้อน + ไข้หัว
🌱 จำจาก “ราก”
ราก → จืดเย็นติดเปรี้ยว
สรรพคุณของรากควรรอตรวจจากหน้าที่เห็นข้อความครบก่อนนำไปใช้เป็นข้อมูลจำ
🧠 จุดจำง่าย
“มะขวิด เปลือก–ใบเปรี้ยว เด่นเรื่องไข้และผื่นคัน”
📚 ศัพท์น่ารู้
ไข้เพื่อโลหิต
เป็นศัพท์ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้อธิบายภาวะไข้ที่มีสมุฏฐานหรือความผิดปกติเกี่ยวข้องกับ โลหิต มิได้มีความหมายตรงกับชื่อโรคใดโรคหนึ่งในทางการแพทย์ปัจจุบัน
ดับพิษไข้
ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการช่วยลดหรือบรรเทาภาวะพิษจากไข้และความร้อนที่เกิดขึ้นในร่างกาย
ไข้หัว
เป็นคำเรียกกลุ่มอาการไข้ตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย จึงควรตีความตามบริบทของคัมภีร์และการวินิจฉัยทางแพทย์แผนไทย ไม่ควรเทียบตรงกับโรคใดโรคหนึ่งในปัจจุบัน
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม