BOTANICAL PROFILE
มะกาต้น
Bridelia ovata Decne. วงศ์: Phyllanthaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะกาต้นเป็น ไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงได้ประมาณ 5–10 เมตร แตกกิ่งก้านค่อนข้างมาก เปลือกต้นสีน้ำตาล เมื่อมีอายุมากอาจแตกเป็นสะเก็ดตามยาว ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรีถึงรูปขอบขนาน ปลายใบมนหรือค่อนข้างแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย เส้นแขนงใบเห็นค่อนข้างชัด ยอดอ่อนอาจมีสีแดง ดอกขนาดเล็ก สีเขียวอ่อนถึงเหลืองอมเขียว ออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ส่วนผลมีขนาดเล็ก รูปกลม เมื่อสุกมีสีม่วงดำหรือดำ
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะกาต้น
มะกาต้นเป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม โดยใช้ ใบ เป็นยา มี รสขมขื่น และมีสรรพคุณเด่นเกี่ยวกับเสมหะ โลหิต ตานซาง และลม
🍃 ใบ
🌿 รสยา
รสขมขื่น
✨ สรรพคุณ
- ถ่ายเสมหะและโลหิต
- ถ่ายพิษตานซางเด็ก
- ชักลมขึ้นเบื้องสูงให้ลงต่ำ
สรรพคุณเกี่ยวกับ ตานซางเด็กและการชักลม เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาอาการชัก ภาวะไข้ หรือความผิดปกติในเด็กตามมาตรฐานทางการแพทย์ปัจจุบัน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🍃 จำจาก “ใบ”
รสขมขื่น → ถ่ายเสมหะ • ถ่ายโลหิต • ถ่ายพิษตานซาง • ชักลมจากเบื้องสูงลงต่ำ
จุดจำง่ายของมะกาต้นคือ
“มะกา — ถ่ายลง”
เสมหะ • โลหิต • ตานซาง • ลมเบื้องสูง → ลงต่ำ
📚 ศัพท์น่ารู้
ถ่ายเสมหะและโลหิต
คำว่า “ถ่าย” ในบริบทแพทย์แผนไทย หมายถึงการระบายหรือขับสิ่งที่เป็นโทษออกจากร่างกายตามแนวคิดดั้งเดิม ไม่ได้หมายถึงการรักษาความผิดปกติของเลือดหรือระบบทางเดินหายใจโดยตรง
ตานซาง
เป็นกลุ่มอาการตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทยที่ใช้กล่าวถึงความผิดปกติบางลักษณะในเด็ก มีการจำแนกตานและซางออกเป็นหลายชนิดตามอาการและสมุฏฐาน ไม่สามารถเทียบตรงกับโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบัน
ชักลมขึ้นเบื้องสูงให้ลงต่ำ
เป็นถ้อยคำตามทฤษฎีแพทย์แผนไทย หมายถึงการช่วยปรับ ลมที่กำเริบขึ้นสู่ส่วนบนของร่างกายให้กลับลงสู่เบื้องล่าง ตามแนวคิดเรื่องธาตุลม ไม่ได้หมายถึงการรักษาอาการชักจากโรคทางระบบประสาทโดยตรง
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม