BOTANICAL PROFILE
มะกล่ำตาช้าง
Adenanthera pavonina L. วงศ์: Fabaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
มะกล่ำตาช้างเป็น ไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดกลาง สูงประมาณ 5–20 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลม เปลือกต้นสีน้ำตาลปนเทา ใบเป็นใบประกอบแบบขนนกสองชั้น เรียงสลับ มีใบย่อยจำนวนมาก ดอกออกเป็นช่อ สีเหลืองอ่อนถึงเหลืองนวล ผลเป็น ฝักแบนยาว เมื่อแก่ฝักจะแตกและบิดตัว เผยให้เห็นเมล็ดสีแดงสดอยู่ภายใน เมล็ดเป็นลักษณะเด่นสำคัญของพืชชนิดนี้ แหล่งอ้างอิงของเราย้ำลักษณะจำแนกสำคัญว่า เมล็ดมีสีแดง กลม และไม่มีแต้มดำ ต่างจากมะกล่ำตาหนู
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 มะกล่ำตาช้าง
ชื่ออื่นในแหล่งอ้างอิง: มะกล่ำต้น
แหล่งอ้างอิงระบุใช้ เมล็ดใน เป็นยา มี รสเบื่อเมา และมีสรรพคุณเกี่ยวกับพยาธิไส้เดือน
🔴 เมล็ดใน
🌿 รสยา
รสเบื่อเมา
✨ สรรพคุณ
- เบื่อพยาธิไส้เดือน
สรรพคุณเกี่ยวกับ พยาธิไส้เดือน เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาการติดพยาธิตามมาตรฐานทางการแพทย์ปัจจุบัน
🔎 ลักษณะเด่นของเมล็ด
แหล่งอ้างอิงระบุจุดสังเกตเพื่อแยกมะกล่ำตาช้างออกจากพืชชื่อใกล้เคียงว่า
“เม็ดสีแดงกลม ไม่มีตาดำเหมือนมะกล่ำตาหนู”
จุดนี้สำคัญ เพราะ มะกล่ำตาช้าง / มะกล่ำต้น และ มะกล่ำตาหนู / มะกล่ำเครือ เป็นพืชคนละชนิด ไม่ควรใช้ชื่อหรือเมล็ดสลับกัน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🔴 จำจาก “เมล็ดแดง”
เมล็ดใน → รสเบื่อเมา → เบื่อพยาธิไส้เดือน
👁️ จำแยกจากมะกล่ำตาหนู
มะกล่ำตาช้าง → เมล็ดแดงล้วน ไม่มีตาดำ
มะกล่ำตาหนู → เมล็ดแดงมีแต้มดำ
จุดจำง่ายคือ
“ช้างแดงทั้งเม็ด — รสเบื่อเมา เด่นพยาธิไส้เดือน”
📚 ศัพท์น่ารู้
รสเบื่อเมา
เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทยที่บ่งถึงตัวยาซึ่งต้อง ใช้ด้วยความระมัดระวัง ไม่ควรนำมาทดลองรับประทานเองโดยไม่มีผู้มีความรู้กำกับ
เบื่อพยาธิ
เป็นถ้อยคำที่ใช้ในตำรายาไทย หมายถึงการออกฤทธิ์ต่อพยาธิตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ได้หมายความว่าสามารถกำหนดขนาดยาหรือใช้รักษาการติดพยาธิด้วยตนเองได้
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม