🌿 1) ชื่อสมุนไพร

พิกุล

🌳 2) รายละเอียดเพิ่มเติม

พิกุลเป็น ไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ เรือนยอดเป็นพุ่มกลมแน่น ลำต้นและกิ่งอาจคดงอ เปลือกสีน้ำตาลอมเทาถึงเทาปนดำ แตกเป็นร่องหรือเป็นสะเก็ด

ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงเวียนสลับ รูปรีถึงรูปไข่แกมรูปใบหอก ผิวใบค่อนข้างเป็นมัน ขอบใบเป็นคลื่น ดอกสีขาวนวล มีกลิ่นหอม ออกเดี่ยวหรือรวมเป็นกระจุกตามซอกใบ เมื่อดอกโรยสีจะออกเหลืองอมน้ำตาล ผลรูปไข่ เมื่อสุกมีสีเหลือง ส้ม หรือแดง แหล่งข้อมูลกรมป่าไม้ระบุความสูงได้ประมาณ 8–25 เมตร แล้วแต่แหล่งและสภาพพื้นที่ Forprod

🔬 3) ชื่อวิทยาศาสตร์

ชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับในปัจจุบัน:
Mimusops elengi L.

วงศ์: Sapotaceae

Kew Plants of the World Online รับรอง Mimusops elengi L. เป็นชื่อที่ยอมรับ และระบุว่ามีถิ่นกระจายพันธุ์ตามธรรมชาติรวมถึงประเทศไทย Plants of the World Online

ชื่อพ้องที่สำคัญ

• Kaukenia elengi (L.) Kuntze

Kew จัด Kaukenia elengi เป็นชื่อพ้องของ Mimusops elengi Plants of the World Online

🏷️ 4) ชื่ออื่น ๆ / ชื่อท้องถิ่น

กุน, แก้ว, ซางดง, พิกุลเขา, พิกุลเถื่อน, พิกุลป่า, ต้นหยง โดยชื่อเรียกแตกต่างกันตามท้องถิ่น เช่น กุนในภาคใต้ แก้วในภาคเหนือ และซางดงในลำปาง THBIF

📖 ข้อมูลสำหรับลงเว็บไซต์

🌿 พิกุล

แหล่งอ้างอิงระบุว่า พิกุลเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ใช้ เปลือกต้น กระพี้ แก่น ใบ ดอก และราก เป็นยา โดยแต่ละส่วนมีรสยาและสรรพคุณแตกต่างกัน

🌳 เปลือกต้น

🌿 รสยา

รสฝาด

✨ สรรพคุณ

• ฆ่าแมลงกินฟัน

🪵 กระพี้

🌿 รสยา

รสเมาเบื่อ

✨ สรรพคุณ

• แก้เกลื้อน

🪵 แก่น

🌿 รสยา

รสขมเฝื่อน

✨ สรรพคุณ

• บำรุงโลหิต

🍃 ใบ

🌿 รสยา

รสเมาเบื่อฝาด

✨ สรรพคุณ

• ฆ่าเชื้อกามโรค

สรรพคุณเกี่ยวกับ กามโรค เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ตามมาตรฐานทางการแพทย์ปัจจุบัน

🌼 ดอก

🌿 รสยา

รสฝาด กลิ่นหอม

✨ สรรพคุณ

• แก้ลม
• บำรุงโลหิต

🌱 ราก

🌿 รสยา

รสขม

✨ สรรพคุณ

• บำรุงโลหิต
• แก้เสมหะ

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

🌳 เปลือกต้น

รสฝาด → ฆ่าแมลงกินฟัน

🪵 กระพี้

รสเมาเบื่อ → แก้เกลื้อน

🪵 แก่น

รสขมเฝื่อน → บำรุงโลหิต

🍃 ใบ

รสเมาเบื่อฝาด → ฆ่าเชื้อกามโรค

🌼 ดอก

รสฝาดหอม → แก้ลม • บำรุงโลหิต

🌱 ราก

รสขม → บำรุงโลหิต • แก้เสมหะ

จุดจำง่ายของพิกุลคือ
“เปลือก–ฟัน / กระพี้–เกลื้อน / แก่น–โลหิต / ใบ–กามโรค / ดอก–ลมและโลหิต / ราก–โลหิตและเสมหะ”

📚 ศัพท์น่ารู้

แมลงกินฟัน

เป็นถ้อยคำโบราณที่พบในตำรายา ใช้อธิบายปัญหาบริเวณฟันตามความเข้าใจในอดีต เช่น ภาวะฟันผุหรืออาการที่เกี่ยวข้องกับฟัน ไม่ได้หมายความว่ามีแมลงอาศัยอยู่ในฟันตามความรู้ทางทันตกรรมปัจจุบัน

บำรุงโลหิต

เป็นคำในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการบำรุงหรือส่งเสริมภาวะของ โลหิตตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทย ไม่ได้หมายถึงการรักษาโรคเลือดทุกชนิดตามการแพทย์ปัจจุบัน

รสเมาเบื่อ

เป็นรสยาตามหลักเภสัชกรรมไทยที่บ่งถึงตัวยาซึ่งต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง ไม่ควรนำส่วนของพืชที่มีรสเมาเบื่อมาทดลองรับประทานหรือใช้เองโดยไม่มีผู้มีความรู้กำกับ

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม