BOTANICAL PROFILE
พญารากเดียว
Clerodendrum indicum (L.) Kuntze วงศ์: Lamiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็น ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1–2.5 เมตร ลำต้นตั้งตรง มักไม่แตกกิ่งหรือแตกกิ่งใกล้ยอด มีลักษณะเด่นคือ รากแก้วอันเดียวแทงลึกลงดิน รากกลม สีเข้ม และค่อนข้างใหญ่ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามหรือรอบข้อประมาณ 3–5 ใบ ใบรูปขอบขนานถึงรูปใบหอก ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวเชื่อมติดกันเป็นหลอดยาว ผลสดรูปค่อนข้างกลมแป้น เมื่อสุกมีสีน้ำเงินแกมดำหรือดำแดง และมีกลีบเลี้ยงติดอยู่
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 พญารากเดียว
แหล่งอ้างอิงระบุใช้ ราก ของพญารากเดียวเป็นยา มี รสจืด
🌱 ราก
🌿 รสยา
รสจืด
✨ สรรพคุณ
- แก้ไข้
- ลดความร้อน
- ป่นเป็นแป้ง ใช้เป็นเครื่องประทินผิว
สรรพคุณเรื่อง แก้ไข้และลดความร้อน เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะไข้ตามการแพทย์ปัจจุบัน
🧴 การใช้ตามแหล่งอ้างอิง
ใช้ภายนอก:
นำราก ป่นเป็นแป้ง ใช้เป็นเครื่องประทินผิวตามองค์ความรู้ดั้งเดิม
แหล่งอ้างอิงไม่ได้ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับ วิธีเตรียม ปริมาณ หรือส่วนผสมอื่น จึงไม่ควรกำหนดเพิ่มเติมขึ้นเอง
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🌱 จำจาก “ราก”
รสจืด → แก้ไข้ • ลดความร้อน • ป่นเป็นแป้งประทินผิว
จุดจำง่ายของพญารากเดียวคือ
“รากเดียว–รสจืด–ลดร้อน–ประทินผิว”
📚 ศัพท์น่ารู้
ประทินผิว
หมายถึงการนำสิ่งปรุงหรือผลิตภัณฑ์มาใช้กับผิวเพื่อ บำรุง ดูแล หรือแต่งผิว ในบริบทนี้แหล่งอ้างอิงระบุให้นำรากป่นเป็นแป้งสำหรับใช้ภายนอก
ลดความร้อน
เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้แพทย์แผนไทย หมายถึงการบรรเทาภาวะที่มีลักษณะของความร้อนหรือไข้ตามแนวคิดดั้งเดิม ไม่ได้หมายถึงกลไกลดอุณหภูมิร่างกายแบบยาลดไข้ในการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม