🌿 พญารากดำ

แหล่งอ้างอิงระบุว่า พญารากดำเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ใช้ เนื้อไม้และยาง, ดอก และราก เป็นยา โดยแต่ละส่วนมีรสยาและสรรพคุณแตกต่างกัน

🪵💧 เนื้อไม้และยาง

🌿 รสยา

รสขมน้อย

✨ สรรพคุณ

• แก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย
• แก้เจ็บเอว
• แก้เจ็บหลัง
• แก้กระษัย
• แก้ไตพิการ
• แก้ปัสสาวะพิการ

สรรพคุณเกี่ยวกับ กระษัย ไตพิการ และปัสสาวะพิการ เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรตีความว่าเป็นการรักษาโรคไตหรือโรคระบบทางเดินปัสสาวะตามการแพทย์ปัจจุบันโดยตรง

🌼 ดอก

🌿 รสยา

รสขมเย็น

✨ สรรพคุณ

• แก้ไข้เพื่อโลหิต
• แก้ไข้ตัวร้อน
• แก้ไข้เหนือ

สรรพคุณดังกล่าวเป็น สรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย การมีไข้สูง ไข้ต่อเนื่อง หรือไข้ที่ไม่ทราบสาเหตุควรได้รับการตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์

🌱 ราก

🌿 รสยา

รสร้อนเล็กน้อย

✨ สรรพคุณ

• ขับผายลม

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

🪵💧 จำจาก “เนื้อไม้ + ยาง”

รสขมน้อย → ปวดเมื่อย • เจ็บเอว • เจ็บหลัง • กระษัย • ไตพิการ • ปัสสาวะพิการ

🌼 จำจาก “ดอก”

รสขมเย็น → ไข้เพื่อโลหิต • ไข้ตัวร้อน • ไข้เหนือ

🌱 จำจาก “ราก”

รสร้อนเล็กน้อย → ขับผายลม

จุดจำง่ายของพญารากดำคือ
“ไม้–ยาง แก้ปวดและกระษัย / ดอกแก้ไข้ / รากขับลม”

📚 ศัพท์น่ารู้

กระษัย

คำในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้เรียกกลุ่มอาการเรื้อรังที่ทำให้ร่างกายทรุดโทรม อ่อนเพลีย หรือมีความผิดปกติของระบบต่าง ๆ โดยมีการจำแนกกระษัยออกเป็นหลายชนิดตามหลักแพทย์แผนไทย

ไตพิการ

เป็นศัพท์ในตำราแพทย์แผนไทย หมายถึงภาวะผิดปกติที่สัมพันธ์กับ ไตตามแนวคิดแพทย์แผนไทย ไม่สามารถเทียบโดยตรงกับโรคไตชนิดใดชนิดหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบัน

ปัสสาวะพิการ

หมายถึงความผิดปกติของการขับถ่ายปัสสาวะตามการจำแนกในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ซึ่งอาจครอบคลุมอาการหลายลักษณะ ไม่ใช่ชื่อโรคเฉพาะตามการแพทย์ปัจจุบัน

ไข้เพื่อโลหิต

เป็นการเรียกไข้ตามสมุฏฐานและแนวคิดเรื่อง โลหิต ในการแพทย์แผนไทย ไม่ได้หมายถึงโรคทางโลหิตวิทยาชนิดใดชนิดหนึ่งโดยตรง

ไข้เหนือ

เป็นศัพท์เรียกไข้ชนิดหนึ่งในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย การตีความต้องพิจารณาร่วมกับลักษณะไข้และสมุฏฐานตามตำรา ไม่ควรเทียบกับชื่อโรคปัจจุบันโดยตรง

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม