BOTANICAL PROFILE
พญาปล้องทอง
Strychnos thorelii Pierre ex Dop วงศ์: Loganiaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็น ไม้เถาเนื้อแข็ง เถาสามารถยาวได้มาก ลำเถาอ่อนค่อนข้างเรียบ บริเวณข้อมี รอยวงแหวนนูนเป็นปล้อง ๆ จึงมีลักษณะเด่นคล้ายปล้องอ้อย เมื่อเถาแก่เปลือกอาจแตกเป็นสะเก็ด เปลือกชั้นในมีสีเหลือง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปไข่ ปลายใบเรียวแหลม และมีมือเกาะสำหรับพันยึดกับพรรณไม้อื่น ผลรูปไข่ ลักษณะ “ไม้เถาเนื้อแข็งคล้ายปล้องอ้อย” ในแหล่งอ้างอิงตรงกับพืชที่เรียกว่า ชองระอา หรือ Strychnos thorelii มากกว่าพญายอ (Clinacanthus nutans) ซึ่งแม้จะมีชื่อท้องถิ่นว่า “พญาปล้องทอง” เช่นกัน แต่เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยและมีลักษณะต้นต่างกันชัดเจน
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
📖 ข้อมูลสำหรับลงเว็บไซต์
🌿 พญาปล้องทอง
แหล่งอ้างอิงระบุว่า พญาปล้องทองเป็นไม้เถาเนื้อแข็งคล้ายปล้องอ้อย โดยใช้ ต้น เป็นยา มี รสจืดเย็น
🌿 ต้น
🌱 รสยา
รสจืดเย็น
✨ สรรพคุณ
- ถอนพิษไข้
- ถอนพิษกาฬ
- แก้ร้อนใน
- ถอนพิษยาเบื่อเมา
สรรพคุณเกี่ยวกับ พิษไข้ พิษกาฬ และพิษยาเบื่อเมา เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้แทนการประเมินและรักษาภาวะเป็นพิษ การติดเชื้อ หรือภาวะฉุกเฉินตามการแพทย์ปัจจุบัน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
🌿 จำจาก “ต้น”
รสจืดเย็น → ถอนพิษไข้ • ถอนพิษกาฬ • แก้ร้อนใน • ถอนพิษยาเบื่อเมา
จุดจำง่ายของพญาปล้องทองคือ
“ปล้องทอง–จืดเย็น–เน้นถอนพิษ”
📚 ศัพท์น่ารู้
พิษกาฬ
เป็นคำในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้อธิบายกลุ่มอาการรุนแรงที่สัมพันธ์กับพิษ ความร้อน หรือความผิดปกติที่แสดงออกทางผิวหนังและระบบต่าง ๆ ตามการจำแนกโรคแบบดั้งเดิม ไม่ใช่ชื่อโรคเฉพาะในการแพทย์ปัจจุบัน
ร้อนใน
ในบริบทของแพทย์แผนไทย หมายถึงภาวะที่มีลักษณะของ ความร้อนภายในร่างกาย ตามทฤษฎีธาตุและสมุฏฐาน ไม่ได้หมายถึงการวินิจฉัยโรคชนิดใดชนิดหนึ่งโดยตรง
ยาเบื่อเมา
เป็นคำที่ใช้เรียกสารหรือยาที่ทำให้เกิดอาการ มึนเมา เบื่อ หรือเป็นพิษ ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม การได้รับสารพิษจริงถือเป็นภาวะที่ต้องได้รับการประเมินทางการแพทย์โดยเร็ว
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม