BOTANICAL PROFILE
น้อยหน่า
Annona squamosa L. วงศ์ Annonaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก แตกกิ่งมาก สูงโดยทั่วไปประมาณ 3–6 เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปขอบขนานถึงรูปใบหอก ดอกสีเขียวอมเหลือง ผลเป็นผลกลุ่ม รูปค่อนข้างกลม ผิวแบ่งเป็นตานูนชัด เนื้อผลสุกสีขาว มีเมล็ดสีดำหรือน้ำตาลเข้มจำนวนมาก
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 น้อยหน่า
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า น้อยหน่า เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง โดยใช้ ใบ เปลือกต้น เปลือกลูก และราก เป็นยา
🍃 ใบ — รสเมาเบื่อ
สรรพคุณ: ฆ่าเชื้อโรค ขับตัวกิมิชาติในลำไส้ (พยาธิไส้เดือน)
การใช้ตามต้นฉบับ: โขลกปั้น พอกแก้ฝีที่ศีรษะ ฆ่าพยาธิผิวหนัง กลากเกลื้อน
🌳 เปลือกต้น — รสฝาด
สรรพคุณ: สมานแผล ปิดธาตุ
🟢 เปลือกลูก — รสฝาด
วิธีใช้และสรรพคุณตามต้นฉบับ: ฝนกับสุราทาแก้พิษงูกัด
🌱 ราก — รสขมเอียน
สรรพคุณ: ระบายท้อง
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ โดยแยกตามส่วนที่ใช้
🍃 ใบ → รสเมาเบื่อ → ฆ่าเชื้อโรค • ขับตัวกิมิชาติในลำไส้ • ใช้ภายนอกเกี่ยวกับฝีและพยาธิผิวหนัง
🌳 เปลือกต้น → รสฝาด → สมานแผล • ปิดธาตุ
🟢 เปลือกลูก → รสฝาด → ตามตำราใช้ฝนกับสุราทาแก้พิษงูกัด
🌱 ราก → รสขมเอียน → ระบายท้อง
📌 “ตัวกิมิชาติ” เป็นศัพท์ในตำราแพทย์แผนไทย ใช้หมายถึงกลุ่มพยาธิหรือสิ่งมีชีวิตที่เบียดเบียนร่างกาย โดยต้นฉบับวงเล็บกำกับไว้ว่า “พยาธิไส้เดือน”
📌 สรรพคุณ “แก้พิษงูกัด” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย หากถูกงูกัดต้องรีบไปโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลโดยเร็ว ไม่ควรใช้การฝนเปลือกลูกกับสุราทาแผลแทนการรักษาและการให้เซรุ่มต้านพิษงูเมื่อมีข้อบ่งชี้
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม