🌿 นมควาย

ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า นมควาย เป็นไม้ยืนต้นขนาดย่อม โดยใช้ รากและเนื้อไม้ เป็นยา

🌱🪵 รากและเนื้อไม้ — รสฝาดเบื่อ

สรรพคุณ: แก้กระษัย แก้เบาเหลือง เบาแดง

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

จำง่าย ๆ ว่า

🌱🪵 รากและเนื้อไม้ → รสฝาดเบื่อ → กระษัย • เบาเหลือง • เบาแดง

📌 คำว่า “กระษัย” เป็นศัพท์ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้กล่าวถึงกลุ่มอาการเสื่อมโทรมหรือความผิดปกติเรื้อรังหลายลักษณะตามสมุฏฐานของแพทย์แผนไทย จึงไม่ควรนำไปเทียบตรงกับโรคใดโรคหนึ่งในการแพทย์ปัจจุบัน

📌 คำว่า “เบา” ในภาษาแพทย์แผนไทยโบราณเกี่ยวข้องกับการปัสสาวะ ดังนั้นคำว่า “เบาเหลือง เบาแดง” เป็นถ้อยคำตามตำราที่กล่าวถึงลักษณะความผิดปกติของปัสสาวะตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ไม่ควรนำไปใช้วินิจฉัยโรคระบบทางเดินปัสสาวะด้วยตนเอง

📌 สรรพคุณ “แก้กระษัย แก้เบาเหลือง เบาแดง” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย หากมีปัสสาวะสีแดง ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดขณะปัสสาวะ ปัสสาวะน้อยลง หรือมีอาการผิดปกติอื่น ควรได้รับการตรวจประเมินทางการแพทย์

🔎 หมายเหตุเรื่องชนิดพืช

ฐานข้อมูล PikadThai ใช้

Uvaria rufa Blume
วงศ์ Annonaceae

เป็นชนิดอ้างอิงหลัก เนื่องจากพบแหล่งเภสัชกรรมที่เชื่อมพืชชนิดนี้กับข้อความ

“ราก เนื้อไม้ — รสฝาดเบื่อ — แก้กระษัย แก้เบาเหลือง เบาแดง”

ตรงกับต้นฉบับชุดนี้

อย่างไรก็ตาม ชื่อพื้นเมือง “นมควาย” มีการใช้กับพืชสกุล Uvaria มากกว่าหนึ่งชนิดในประเทศไทย จึงไม่ควรใช้ชื่อไทยเพียงอย่างเดียวในการยืนยันตัวอย่างพืชจริง

นอกจากนี้ ต้นฉบับเรียกนมควายว่า “ไม้ยืนต้นขนาดย่อม” แต่ข้อมูลพฤกษศาสตร์ปัจจุบันของ Uvaria rufa จัดเป็นไม้พุ่มรอเลื้อยหรือไม้เถาเนื้อแข็ง จึงเก็บข้อความของต้นฉบับไว้โดยไม่แก้ไข และแยกคำอธิบายพฤกษศาสตร์สมัยใหม่ออกจากกัน

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม