BOTANICAL PROFILE
ทุเรียน
Durio zibethinus L. วงศ์ Malvaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็นไม้ผลยืนต้นไม่ผลัดใบ ขนาดกลางถึงใหญ่ ลำต้นตรง เปลือกด้านนอกสีเทาแก่ ใบเดี่ยวรูปไข่แกมขอบขนาน ปลายเรียวแหลม ด้านบนสีเขียว ส่วนท้องใบมีสีน้ำตาล ดอกออกตามลำต้นและกิ่งขนาดใหญ่ ผลรูปกลมถึงรูปรี เปลือกหนาและมีหนาม ภายในแบ่งเป็นพู มีเนื้อหุ้มเมล็ดสีเหลืองอ่อนถึงเหลืองเข้มตามพันธุ์ กรมป่าไม้ระบุว่าสามารถสูงได้ประมาณ 25–50 เมตรเมื่อโตเต็มที่
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 ทุเรียน
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า ทุเรียน เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง โดยกล่าวถึงการใช้ ราก เปลือกลูก กลิ่นของเปลือกลูก และเนื้อในลูก ตามภูมิปัญญาดั้งเดิม
🌱 ราก — รสฝาด
สรรพคุณ: คุมธาตุ แก้ท้องร่วง
🟤 เปลือกลูก — รสฝาด
สรรพคุณ: คุมธาตุ สมานแผล แก้น้ำเหลืองเสียพุพอง แก้ฝีตานซาง
🍈 กลิ่นของเปลือกลูกทุเรียน
การใช้ตามต้นฉบับ: ขับไล่ตัวเรือดได้
วิธีใช้ตามต้นฉบับ: เผาเป็นขี้เถ้า ละลายน้ำมันมะพร้าว ทาแก้คางทูม
💛 เนื้อในลูก
ต้นฉบับระบุว่า “มีธาตุกำมะถัน”
ข้อความตามต้นฉบับ: รับประทานมาก ๆ ทำให้เกิดความร้อนในร่างกาย แก้โรคผิวหนัง และขับพยาธิไส้เดือนในท้องได้
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ โดยแยกตามส่วนที่ใช้
🌱 ราก → รสฝาด → คุมธาตุ • ท้องร่วง
🟤 เปลือกลูก → รสฝาด → คุมธาตุ • สมานแผล • น้ำเหลืองเสียพุพอง • ฝีตานซาง
🍈 เปลือกลูก → ตามตำราใช้กลิ่นขับไล่ตัวเรือด และเผาเป็นขี้เถ้าผสมน้ำมันมะพร้าวใช้ภายนอก
💛 เนื้อในลูก → ตำราระบุว่ารับประทานมากทำให้เกิดความร้อนในร่างกาย และกล่าวถึงการใช้เกี่ยวกับโรคผิวหนังและพยาธิไส้เดือน
📌 คำว่า “คุมธาตุ” เป็นศัพท์ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทย ใช้ในความหมายเกี่ยวกับการช่วยปรับหรือควบคุมการทำงานของธาตุ โดยเฉพาะในบริบทของระบบทางเดินอาหาร ไม่ใช่ความหมายเดียวกับคำว่า “ธาตุ” ทางเคมีสมัยใหม่
📌 คำว่า “น้ำเหลืองเสีย” “ฝีตานซาง” และ “คางทูม” เป็นถ้อยคำที่ปรากฏในตำราและควรตีความภายใต้บริบทขององค์ความรู้แพทย์แผนไทย หากมีโรคผิวหนัง แผลติดเชื้อ ฝี หรืออาการบวมบริเวณต่อมน้ำลายจริง ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสม
📌 ข้อความ “เนื้อในลูกมีธาตุกำมะถัน” เป็นข้อความตามตำราต้นฉบับ จึงคงไว้เพื่อรักษาองค์ความรู้เดิม โดย ไม่ควรตีความว่าเป็นการยืนยันองค์ประกอบทางเคมีของเนื้อทุเรียนตามหลักวิทยาศาสตร์สมัยใหม่
📌 สรรพคุณเกี่ยวกับ โรคผิวหนังและพยาธิไส้เดือน เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย ไม่ควรใช้การรับประทานทุเรียนเพื่อทดแทนการวินิจฉัยหรือการรักษาทางการแพทย์
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม