🌿 ทับทิม

ตำราเภสัชกรรมไทยระบุว่า ทับทิม เป็นไม้พุ่มใบเล็ก ๆ ยอดแดง และกล่าวว่ามีอยู่ 2 ชนิด คือ ชนิดดอกแดงและชนิดดอกขาว

ส่วนที่ใช้เป็นยาตามต้นฉบับ ได้แก่ ต้นและราก ใบ เปลือกลูก และทับทิมทั้ง 5

🌳🌱 ต้นและราก — รสเบื่อเมา

สรรพคุณ: ขับพยาธิตืด และพยาธิไส้เดือน

🍃 ใบ — รสฝาด

สรรพคุณ: แก้เด็กท้องร่วง บิดมูกเลือด

🍎 เปลือกลูก — รสฝาด

สรรพคุณ: แก้ท้องร่วง บิด ปิดธาตุ

วิธีใช้ตามต้นฉบับ: ฝนกับน้ำปูนใส ทาแก้พุพอง เน่าเปื่อย

🌿 ทับทิมทั้ง 5

สรรพคุณ: แก้ท้องเสีย บิด มูกเลือด

ต้นฉบับระบุคำว่า “ทับทิมทั้ง 5” ไว้โดยตรง แต่ไม่ได้แจกแจงส่วนประกอบทั้ง 5 ในข้อความนี้ จึงคงถ้อยคำตามต้นฉบับโดยไม่เพิ่มส่วนของพืชเอง

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

จำง่าย ๆ โดยแยกตามส่วนที่ใช้

🌳🌱 ต้นและราก → รสเบื่อเมา → เด่นทางขับพยาธิตืดและพยาธิไส้เดือน

🍃 ใบ → รสฝาด → เด่นทางเด็กท้องร่วง • บิดมูกเลือด

🍎 เปลือกลูก → รสฝาด → ท้องร่วง • บิด • ปิดธาตุ และตามตำราใช้ภายนอกกับพุพองเน่าเปื่อย

🌿 ทับทิมทั้ง 5 → เด่นทางท้องเสีย • บิด • มูกเลือด

📌 คำว่า “ปิดธาตุ” เป็นศัพท์ทางเภสัชกรรมและแพทย์แผนไทย ใช้ในความหมายเกี่ยวกับการช่วยระงับหรือควบคุมการถ่าย โดยควรตีความตามบริบทขององค์ความรู้แพทย์แผนไทย

📌 สรรพคุณเกี่ยวกับ บิด มูกเลือด ท้องร่วง และพยาธิ เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้/ตำราแพทย์แผนไทย หากมีอาการถ่ายเป็นมูกหรือเลือด ท้องเสียรุนแรง หรือสงสัยการติดพยาธิ ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม ไม่ควรใช้ข้อมูลนี้แทนการรักษาทางการแพทย์

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม