BOTANICAL PROFILE
ตานดำ
Diospyros montana Roxb. วงศ์ Ebenaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
เป็นไม้ต้น โดยแหล่งพฤกษศาสตร์ของกรมอุทยานฯ ระบุว่าสูงได้ประมาณ 15 เมตร กิ่งบางส่วนเปลี่ยนเป็นหนาม ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปร่างตั้งแต่รูปรี รูปขอบขนาน รูปไข่ จนถึงรูปไข่กลับ ดอกแยกเพศ ผลค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1–3 ซม. กลีบเลี้ยงยังคงติดอยู่ที่ผล พบได้ในหลายภูมิภาคของประเทศไทย
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 ตานดำ
ตำราเภสัชกรรมไทยระบุ เนื้อไม้และราก เป็นส่วนที่ใช้เป็นยา โดยกำหนดรสยาและสรรพคุณไว้ร่วมกัน
🪵🌱 เนื้อไม้และราก — รสเมาเอียน
สรรพคุณ: ขับพยาธิไส้เดือน ตัวตืด แก้พิษตานซาง ผอมแห้ง ละลายไขข้อ ทำให้เกิดความร้อน
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
จำง่าย ๆ ว่า
🪵🌱 เนื้อไม้และราก → รสเมาเอียน → เด่นทางขับพยาธิไส้เดือนและตัวตืด • พิษตานซาง • ผอมแห้ง • ละลายไขข้อ • ทำให้เกิดความร้อน
📌 “ตานซาง” เป็นศัพท์ในองค์ความรู้แพทย์แผนไทยที่ใช้กล่าวถึงกลุ่มอาการเจ็บป่วยในเด็กหลายลักษณะ การตีความควรอยู่ภายใต้บริบทของคัมภีร์และหลักแพทย์แผนไทย ไม่ควรเทียบตรงกับชื่อโรคในการแพทย์ปัจจุบันโดยไม่มีการประเมินเพิ่มเติม
📌 คำว่า “ละลายไขข้อ” เป็นถ้อยคำที่ปรากฏในตำราต้นฉบับ จึงคงข้อความไว้ตามเดิมเพื่อรักษาความหมายขององค์ความรู้ดั้งเดิม โดยไม่ตีความเพิ่มเติมเป็นกลไกทางการแพทย์สมัยใหม่
📌 สรรพคุณด้าน การขับพยาธิ เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย หากสงสัยว่ามีพยาธิจริง ควรได้รับการตรวจและรักษาที่เหมาะสม ไม่ควรใช้ข้อมูลนี้ทดแทนการวินิจฉัยทางการแพทย์
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม