BOTANICAL PROFILE
ชุมเห็ดไทย (ชุมเห็ดเล็ก)
Senna tora (L.) Roxb. วงศ์ Fabaceae
OVERVIEW
รายละเอียดเบื้องต้น
ต้นฉบับระบุว่าเป็น ไม้ต้นขนาดเล็ก ส่วนพฤกษศาสตร์ปัจจุบันจัดเป็น ไม้ล้มลุกหรือไม้พุ่มขนาดเล็ก ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ มีใบย่อยประมาณ 3 คู่ ดอกสีเหลืองออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง ผลเป็นฝักทรงกระบอกค่อนข้างโค้ง และเมล็ดมีรูปคล้ายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
MAIN PROPERTIES
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 ชุมเห็ดไทย
(ชุมเห็ดเล็ก)
เมล็ด — รสขมหอมเล็กน้อย
วิธีใช้ตามต้นฉบับ: คั่วให้เกรียม ตำผง ชงน้ำร้อนเหมือนกาแฟ
สรรพคุณ: บำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น ทำให้นอนหลับ แก้กระษัย ขับปัสสาวะ
ใช้ทั้ง ๕ — รสขมเบื่อ
สรรพคุณ: แก้ไข้ ขับพยาธิในท้องเด็ก
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
เมล็ด → คั่วให้เกรียม–ตำผง–ชงน้ำร้อนเหมือนกาแฟ → รสขมหอมเล็กน้อย → หัวใจ–ชุ่มชื่น–นอนหลับ–กระษัย–ปัสสาวะ
เมล็ดเป็นส่วนที่ต้นฉบับระบุวิธีเตรียมไว้อย่างชัดเจน คือ คั่วให้เกรียม ตำเป็นผง แล้วชงน้ำร้อนเหมือนกาแฟ โดยมีรสขมหอมเล็กน้อย
สรรพคุณตามต้นฉบับเน้นการบำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น ทำให้นอนหลับ แก้กระษัย และขับปัสสาวะ
ทั้ง ๕ → รสขมเบื่อ → ไข้–พยาธิในท้องเด็ก
คำว่า “ใช้ทั้ง ๕” หมายถึงการใช้ส่วนต่าง ๆ ของพืชตามแนวคิดเครื่องยาไทย โดยต้นฉบับระบุรสขมเบื่อ และสรรพคุณแก้ไข้กับขับพยาธิในท้องเด็ก
จุดช่วยจำ:
“ชุมเห็ดไทย → เมล็ดคั่วชงคล้ายกาแฟ ช่วยชุ่มชื่น–นอนหลับ / ทั้ง ๕ ขมเบื่อ แก้ไข้–ขับพยาธิ”
คำว่า “บำรุงหัวใจ” “แก้กระษัย” และ “ขับพยาธิในท้องเด็ก” เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้และตำราแพทย์แผนไทย จึงคงความหมายตามต้นฉบับไว้ โดยไม่เทียบตรงกับการรักษาโรคหัวใจ โรคพยาธิ หรือการวินิจฉัยทางการแพทย์ปัจจุบัน
โดยเฉพาะการใช้เพื่อขับพยาธิในเด็ก ไม่ควรนำข้อความตามตำราไปใช้รักษาเด็กด้วยตนเอง ควรได้รับการวินิจฉัยชนิดพยาธิและเลือกการรักษาที่เหมาะสม
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม