🌿 จิกนา

เปลือกต้น — รสร้อนเล็กน้อย

สรรพคุณ: แก้ปวดศีรษะ แก้เลือดออกตามไรฟัน ใช้เบื่อปลา

เนื้อไม้ — รสร้อนเฝื่อน ๆ

สรรพคุณ: ขับระดูขาว

เมล็ด — รสร้อน

สรรพคุณ: แก้แน่นจุกเสียด รัดมดลูกหลังการคลอดบุตร แก้เยื่อตาอักเสบ แก้อาเจียน ฝนทาแก้ตัวร้อน แก้ไอเด็ก

ใบ — รสฝาด

สรรพคุณ: แก้ท้องร่วง

ราก — รสชื่นเย็น

สรรพคุณ: ระบายท้อง

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

เปลือกต้น → รสร้อนเล็กน้อย → ปวดศีรษะ–เลือดออกตามไรฟัน–เบื่อปลา

เปลือกต้นมีรสร้อนเล็กน้อย ตามต้นฉบับระบุสรรพคุณแก้ปวดศีรษะ แก้เลือดออกตามไรฟัน และระบุการใช้ “เบื่อปลา” ไว้โดยตรง

เนื้อไม้ → รสร้อนเฝื่อน ๆ → ขับระดูขาว

เนื้อไม้มีรสร้อนเฝื่อน ๆ และต้นฉบับระบุสรรพคุณไว้เฉพาะการขับระดูขาว

เมล็ด → รสร้อน → แน่นจุกเสียด–หลังคลอด–ตาอักเสบ–อาเจียน–ตัวร้อน–ไอเด็ก

เมล็ดเป็นส่วนที่ต้นฉบับระบุสรรพคุณไว้หลากหลายที่สุด ทั้งแก้แน่นจุกเสียด รัดมดลูกหลังการคลอดบุตร แก้เยื่อตาอักเสบ แก้อาเจียน รวมถึงการ ฝนทาแก้ตัวร้อน และแก้ไอเด็ก

ใบ → รสฝาด → ท้องร่วง

ใบมีรสฝาด ต้นฉบับระบุสรรพคุณแก้ท้องร่วง

ราก → รสชื่นเย็น → ระบายท้อง

รากมีรสชื่นเย็น และระบุสรรพคุณระบายท้อง

จุดช่วยจำ:
“จิกนา → เปลือกร้อนน้อย / เนื้อไม้ร้อนเฝื่อน / เมล็ดร้อน / ใบฝาด / รากชื่นเย็น”

หรือจำตามหน้าที่ว่า
“เปลือก–ศีรษะและไรฟัน / เนื้อไม้–ระดูขาว / เมล็ด–จุกเสียดและหลังคลอด / ใบ–ท้องร่วง / ราก–ระบาย”

คำว่า “ขับระดูขาว” “รัดมดลูกหลังการคลอดบุตร” และ “ใช้เบื่อปลา” เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้เภสัชกรรมไทยในต้นฉบับ จึงคงข้อความตามตำราไว้โดยไม่ตีความให้เท่ากับกลไกหรือการรักษาทางการแพทย์ปัจจุบัน

โดยเฉพาะอาการเลือดออกตามไรฟันผิดปกติ ตกขาวผิดปกติ ภาวะหลังคลอด และเยื่อตาอักเสบ ควรได้รับการประเมินทางการแพทย์ ไม่ควรใช้ข้อมูลตามตำราแทนการรักษา

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม