🌿 ข่อย

แก่น — รสเมาเบื่อ

สรรพคุณ: แก้แมลงกินฟัน แก้ริดสีดวงจมูก

เปลือกต้นและเนื้อไม้ — รสเมาเบื่อ

สรรพคุณ: แก้แมลงกินฟัน แก้ปวดฟัน

ใบ — รสเมาอ่อน

สรรพคุณ: คั่วให้กรอบ ชงน้ำรับประทานเป็นยาระบายอ่อน ๆ

เมล็ด — รสมันร้อนน้อย

สรรพคุณ: บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ และเป็นยาอายุวัฒนะ

ราก — รสเมาเบื่อ

สรรพคุณ: ฆ่าพยาธิ แผลเน่าเปื่อย

💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย

แก่น → รสเมาเบื่อ
เด่นตามต้นฉบับในทาง แก้แมลงกินฟัน และริดสีดวงจมูก

เปลือกต้นและเนื้อไม้ → รสเมาเบื่อ
เด่นในกลุ่ม ปัญหาฟัน โดยเฉพาะแมลงกินฟันและอาการปวดฟันตามคำในตำรา

ใบ → รสเมาอ่อน
ต้นฉบับระบุวิธีใช้ชัดเจนว่า คั่วให้กรอบ แล้วชงน้ำรับประทานเป็นยาระบายอ่อน ๆ

เมล็ด → รสมันร้อนน้อย
เด่นในทาง บำรุงธาตุ เจริญอาหาร แก้ท้องขึ้นอืดเฟ้อ และระบุว่าเป็น ยาอายุวัฒนะ

ราก → รสเมาเบื่อ
เด่นตามต้นฉบับในทาง ฆ่าพยาธิ และแผลเน่าเปื่อย

จุดช่วยจำของข่อยคือ
“ฟัน–ระบาย–บำรุงธาตุ–พยาธิ”
โดยส่วนที่ใช้แต่ละส่วนมีบทบาทแตกต่างกันค่อนข้างชัดเจนตามตำรา

คำว่า “แมลงกินฟัน” “ริดสีดวงจมูก” และ “ยาอายุวัฒนะ” เป็นถ้อยคำตามองค์ความรู้และภาษาในตำราเดิม ไม่ควรนำไปเทียบตรงกับการวินิจฉัยหรือกลไกในเวชศาสตร์ปัจจุบัน

⚠️ หมายเหตุ

ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม