กระถินพิมาน
Vachellia harmandiana (Pierre) Maslin, Seigler & Ebinger วงศ์ Fabaceae
Botanical Profile
ข้อมูลจำเพาะของสมุนไพร
ข้อมูลพื้นฐาน รสยา ส่วนที่ใช้ และชื่อที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยให้ค้นคว้าและอ้างอิงได้ง่ายขึ้น
Scientific Name
Vachellia harmandiana (Pierre) Maslin, Seigler & Ebinger วงศ์ Fabaceae
Local Names
พบชื่อ กระถินป่า, แฉลบขาว, ปี้มาน, พิมาน และมะขี้มาน โดยกรมอุทยานฯ ระบุชื่อกระถินพิมานในพิษณุโลกและสุโขทัย ส่วน “ปี้มาน” พบในภาคเหนือ
Parts Used
ราก • เห็ดที่เกิดขึ้นจากไม้กระถินพิมาน
Main Properties
สรรพคุณและรายละเอียด
🌿 กระถินพิมาน (กระถินวิมาน)
ราก — รสฝาดเฝื่อน
สรรพคุณ แก้พิษสัตว์กัดต่อย
เห็ดที่เกิดขึ้นจากไม้กระถินพิมาน — รสเบื่อเมา
สรรพคุณ แก้ปวดฝีในหู แก้เริม งูสวัด ผสมกับตัวยาแก้พิษไข้กาฬ
💡 คำแนะนำจากพิกัดไทย
กระถินพิมานในข้อมูลชุดนี้ควรจำแยกเป็น 2 เครื่องยา
ราก → รสฝาดเฝื่อน → แก้พิษสัตว์กัดต่อย
เห็ดที่เกิดบนไม้กระถินพิมาน → รสเบื่อเมา → แก้ปวดฝีในหู เริม งูสวัด และใช้ประกอบตัวยาแก้พิษไข้กาฬ
จุดสำคัญคือ “เห็ดกระถินพิมาน” ไม่ใช่ส่วนของต้นกระถินพิมาน แม้ตำราเภสัชกรรมไทยจะบันทึกไว้ต่อเนื่องกัน จึงไม่ควรนำข้อมูลทางเภสัชวิทยาของเห็ดมาอธิบายฤทธิ์ของ Vachellia harmandiana โดยตรง
คำว่า “แก้พิษสัตว์กัดต่อย” และ “แก้พิษไข้กาฬ” เป็นสรรพคุณตามองค์ความรู้ยาไทยจากแหล่งอ้างอิงเดิม ไม่ควรใช้แทนการรักษาภาวะพิษจากสัตว์กัดต่อยหรือภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์
⚠️ หมายเหตุ
ข้อมูลสมุนไพรนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และใช้ประกอบการศึกษาเท่านั้น มิใช่คำแนะนำการรักษา การสั่งใช้ยา หรือคำแนะนำจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทย ไม่ควรนำข้อมูลไปปรุงยา ใช้ยา หรือปรับเปลี่ยนการรักษาด้วยตนเองโดยปราศจากการประเมินและกำกับดูแลจากแพทย์หรือแพทย์แผนไทยที่เหมาะสม